On beş koleksiyon; gerçekten ellerinde ne olduğuna, onu hangi binanın barındırdığına ve kimlerin geldiğine göre sıralandı — illüzyon mekânları hariç
Edinburgh müzelerini birbirine yürüme mesafesinde tutuyor ve çoğunu bedava veriyor. İskoçya Ulusal Müzesi 2025'te 2,318,305 ziyaret kaydetti — Edinburgh Castle'ın 2,044,963'ünün önünde ve Association of Leading Visitor Attractions'ın İskoçya tablosunun tepesinde — ve hiçbiri için para almadı.[1][2] Aşağıdaki binaların üçü William Henry Playfair'in eseri: National Gallery, sonradan Royal Scottish Academy'ye dönüşen Royal Institution ve özellikle bir anatomi koleksiyonunu barındırmak için yapılan cerrahlar salonu.[4][12][30] Dördüncüsü, 1889 tarihli portre galerisi, dünyada portre asmak için özel olarak inşa edilen ilk binaydı.[6]
Şehri ayıran şey tek bir başyapıttan çok, bir buçuk millik alanda toplanmış birinci sınıf koleksiyonların yoğunluğu. Mound'da bir Vermeer, bir Velázquez ve Tiziano'lar. Chambers Street'te Monymusk Rölikeri ve Lewis satranç taşlarının on bir tanesi. Belford Road'da dünyanın en iyi Dada ve Sürrealizm arşivlerinden biri. Ve Nicolson Street'te, Playfair'in 1832'de bıraktığı gibi döşenmiş bir patoloji müzesi; numuneler kendileri için yapılmış dolaplarda duruyor. Edinburgh ayrıca daha büyük başkentlerin zahmet etmediği şeyleri de topluyor: bir bankanın kendi tarihi, bütün olarak korunmuş bir kömür ocağı, dünyada çocukluğa adanmış ilk müze.
Bu liste yalnızca Caleido'nun kataloğunda zaten yer alan müzeleri sıralıyor; bu da gerçek olan birkaçını dışarıda bırakıyor. Edinburgh Üniversitesi'nin tarihi müzik aletlerini barındıran St Cecilia's Hall yok; Georgian House ve Gladstone's Land, Canongate'teki People's Story ve Edinburgh Castle içindeki National War Museum da yok — sonuncusu 2025'te tek başına 830,699 ziyaret çekti.[1][37][38] Eksik olmalarının nedeni henüz katalog kaydı olmamaları, öğleden sonranıza değmemeleri değil.
Edinburgh | Victorian building reopened 2011 | National museum | 4.8★ (59,587 Google reviews)
Tek çatı altında iki müze: Fowke ile Matheson'ın 1861'de başlanan Venedik Rönesansı binası — dökme demir Grand Gallery'si Crystal Palace'tan esinlenmiştir — ve Benson & Forsyth'in altın rengi Moray kumtaşından 1998 tarihli Museum of Scotland'ı. İskoç salonlarında 8. yüzyıldan Monymusk Rölikeri, Hunterston Broşu, Lewis satranç taşlarının on bir tanesi, Galloway Hoard ve erken bir kafa kesme makinesi olan Maiden bulunuyor. Başka yerlerde: koyun Dolly, Antik Mısır, Millennium Clock. 2025'teki 2,318,305 ziyaretiyle ALVA'nın İskoçya tablosunda Edinburgh Castle'ın önünde birinci oldu.[2][1]
Edinburgh | 1859 | National gallery | 4.7★ (17,341 Google reviews)
Playfair'in İyon tapınağı 1859'dan beri Mound'da açık duruyor ve içinde asılı olanlar, şehir lehine tek başına en güçlü gerekçe. Hugo van der Goes'un Trinity Altar Panosu, Velázquez'in Yumurta Pişiren Yaşlı Kadın'ı, Vermeer'in Marta ve Meryem'in Evinde İsa'sı, Raffaello'nun Bridgewater Madonnası, Poussin'in Yedi Sakrament'i, Tiziano'nun Diana ve Actaeon'u, Canova'nın Üç Güzeller'i, Sargent'ın Lady Agnew'ü, Raeburn'ün Buz Pateni Yapan Papaz'ı. İskoç salonları 1800'den 1945'e uzanıyor. ALVA burada 2025'te 2,004,777 ziyaret kaydetti.[3][4][1]
Edinburgh | Building opened 1889 | National portrait gallery | 4.7★ (5,879 Google reviews)
Robert Rowand Anderson'ın kırmızı Corsehill kumtaşından Gotik bloğu — The Scotsman'den John Ritchie Findlay'in parasıyla yapıldı ve 1889'da açıldı — dünyada portre galerisi olarak özel tasarlanan ilk binaydı. William Hole'un 1898 tarihli, Ninian'dan Burns'e uzanan İskoçlar alayı frizi, yaldızlı yıldızlardan oluşan bir zodyak tavanının altında Great Hall'ün çevresini dolaşıyor. Koleksiyonda yaklaşık 3,000 resim ve heykel, 25,000 baskı ve çizim, 38,000 fotoğraf ile Scottish National Photography Collection yer alıyor; en eski eseri IV. James'in 1507 tarihli bir portresi. 17.6 milyon sterlinlik bir yenilemenin ardından Aralık 2011'de yeniden açıldı.[5][6]
Edinburgh | Collection founded 1960; here since 1984 | Modern art gallery | 4.6★ (4,929 Google reviews)
William Burn'ün 1825 tarihli, babasız çocuklar için yaptığı neoklasik sığınak 1984'ten beri modern ulusal koleksiyonu barındırıyor. Charles Jencks'in 2002 tarihli Landform'u — üç hilal biçimli havuzda yansıyan basamaklı, yılankavi bir tümsek — çimenliği kaplıyor; Martin Creed'in EVERYTHING IS GOING TO BE ALRIGHT'ı cephe boyunca uzanıyor. İçeride: Lichtenstein'ın In the Car'ının 1980'den beri burada bulunan büyük versiyonu, Matisse ve Picasso tabloları, savaş sonrası Bacon, Hockney, Warhol ve Eardley ile İskoç Renkçileri; bahçede Hepworth, Moore, Whiteread ve Ian Hamilton Finlay. İki Modern binası 2025'te birlikte 287,243 ziyaret aldı.[7][9][1]
Edinburgh | Opened as the Dean Gallery, 1999 | Modern art gallery | 4.6★ (757 Google reviews)
Thomas Hamilton'ın 1833 tarihli Dean Orphan Hospital'ı, 1999'da Terry Farrell and Partners tarafından dönüştürüldü. Eduardo Paolozzi'nin atölyesi burada ayrıntısıyla yeniden kurulmuş, 7.3 metrelik Vulcan'ı kafeye hâkim; Turner Ödülü sahibi Richard Wright'ın The Stairwell Project'i doğrudan binanın kendisine boyanmış. Sürrealizm burada yaşıyor — Dalí, Magritte, Giacometti — ve yanında Keiller Library'nin Penrose ile Keiller koleksiyonları, dünyanın en iyi Dada ve Sürrealizm arşivleri arasında, Matisse'in Jazz'ı dahil 2,500 sanatçı kitabıyla. Dışarıda Nathan Coley'nin There will be no Miracles Here'ı duruyor. İkizinden çok daha sakin.[8][9]
Edinburgh | Collection begun 1699; Playfair building 1832 | Medical museum | 4.7★ (4,748 Google reviews)
Playfair bu salonu 1832'de koleksiyonu barındırmak için yaptı ve patoloji müzesi hâlâ onun tasarımını, dekorunu ve teşhir dolaplarını taşıyor: numuneler kendileri için yapılmış odada duruyor. Merkezinde Charles Bell'in 1825'te koleje 3,000 sterline satılan anatomi koleksiyonu ve Bell'in Coruña sonrasında kurşun yaralarını resmettiği on beş yağlıboya tablo var. Buna Menzies Campbell diş koleksiyonu, Greig kafatasları ve Burke ile Hare cinayetlerinden William Burke'ün ölüm maskesi ile derisinden yapılmış bir cep defteri ekleniyor. 2009'da ulusal öneme sahip kabul edildi.[10][11][12]
Newtongrange, Midlothian | Museum created 1984; colliery opened 1895 | Industrial museum | 4.7★ (1,087 Google reviews)
Edinburgh değil Newtongrange; güneye, Midlothian'a inmeye değer. Lady Victoria Colliery 1895'te İskoçya'nın ilk süper ocağı olarak açıldı, 1981'de üretimi durdurdu ve Avrupa'nın en iyi korunmuş Viktorya dönemi kömür ocaklarından biri olarak ayakta kaldı. A sınıfı korumalı dört akrelik alan, İskoçya'nın en güçlü buharlı çıkarma makinesini, Birleşik Krallık'ın en kapsamlı korunmuş Lancashire kazanları dizisini ve Avrupa'da var olan tek ahşap tarama makinesini, hepsini çalıştıkları yerde barındırıyor. Koleksiyonun tamamı ulusal öneme sahip olarak tanınıyor ve yeraltı turunu eski bir madenci gezdiriyor.[13][14][15][41]
Edinburgh | Opened 2006 | Money museum | 4.5★ (840 Google reviews)
Bank of Scotland'ın 1801-1806 arasında yapılan, sonra David Bryce ile Peddie and Kinnear tarafından yeniden düzenlenen kubbeli genel merkezinin bodrumunda. Banka 1695'te kuruldu ve hâlâ kendi banknotlarını basıyor; bu yüzden koleksiyon İskoçya'nın en eski banknotundan İskoç sikkelerine, oradan Bank of England'ın bir milyon sterlinlik banknotuna uzanıyor. Sergiler konut finansman birliklerinin yükselişini, 1820'lerin hayat sigortasını ve büro işinin makineleşmesini kapsıyor. Lloyds 2017'de kapatma kararını duyurdu, kamuoyu tepkisi üzerine geri adım attı.[23][24][25]
Edinburgh | Huntly House bought by the city, 1924 | City history museum | 4.4★ (3,353 Google reviews)
Canongate'teki Huntly House, şehrin 1924'te yıkılmasını önlemek için satın aldığı, 16. yüzyıl sonundan kalma odalardan oluşan bir labirent. İçinde 1638'de Greyfriars'ta imzalanan National Covenant'ın orijinal bir nüshası, Greyfriars Bobby'nin tasması, James Craig'in New Town için çizdiği özgün planlar ve Kont Haig'in vasiyeti — Batı Cephesi'ndeki karargâhının bir rekonstrüksiyonu dahil — bulunuyor. Edinburgh ve Canongate gümüşleri, oymalı camlar, ayaklı saatler ve 1760'ların İskoç porseleniyle dolu dekoratif sanatlar odaları ise sessiz ödül.[18][19][42]
Edinburgh | Opened on Market Street, 1980 | Municipal art gallery | 4.5★ (890 Google reviews)
Dunn and Findlay'in 1899-1902 arasında, The Scotsman'in bürolarına ek olarak yaptığı ve sonradan şehrin toptan meyve halinin parçası olan dokuz katlı, demir iskeletli deponun içinde altı kat galeri. Edinburgh'un Tanınmış İskoç sanatı koleksiyonunu — 17. yüzyıldan bu yana yaklaşık 4,800 eser, aralarında Fergusson, Eardley, Paolozzi, Bellany ve Blackadder — barındırıyor, ama kalıcı bir teşhiri yok; koleksiyonu değişen sergilerin yanında dönüşümlü gösteriyor. Bu dönüşümlülük, listede daha yukarıda değil burada olmasının nedeni.[16][17]
Edinburgh | Literary museum | 4.4★ (2,213 Google reviews)
Lawnmarket'in yanındaki 17. yüzyıldan kalma bir konak olan Lady Stair's House, tümüyle Burns, Scott ve Stevenson'a ayrılmış. Kalıntılar somut ve tuhaf: Burns'ün yazı masası ve mezarı 1834'te açıldığında alınan, bilinen altı dökümden biri olan alçı kafatası kalıbı; Scots Wha Hae'nin müsveddesi; Scott'ın Waverley romanlarının basıldığı matbaa presi ve sallanan atı; Stevenson'ın binici çizmeleri, bir Samoa şefinin ona verdiği yüzük ve çifte hayatı Jekyll ile Hyde'ı besleyen Deacon Brodie'nin yaptığı bir gardırop.[20][40]
Edinburgh | 1955 | Toy and childhood museum | 4.3★ (2,260 Google reviews)
Edinburgh belediye meclis üyesi ve takıntılı bir koleksiyoncu olan Patrick Murray burayı 1955'te açtı; dünyada çocukluk tarihine ayrılmış ilk müzeydi ve 1957'de Royal Mile'a taşındı. Yaklaşık 60,000 nesne 18. yüzyıldan bugüne uzanıyor: 1740 dolaylarına ait ahşap bir Queen Anne bebeği, elektrikli aydınlatması ve akan suyu olan 19 odalı Stanbrig Eorls oyuncak evi, bir Raleigh Chopper, erken tarihli bir Steiff Peter Rabbit ve 1939'da Kindertransport'la Britanya'ya gelen bir çocuğun getirdiği Steiff ayı.[21][22]
Edinburgh | Opened 2002 | Royal collection gallery | 4.4★ (711 Google reviews)
1846-1850 arasında yapılmış bir Free Church of Scotland kilisesi; 1915'ten sonra ibadete kapandı, bir süre depo olarak kullanıldı, Benjamin Tindall Architects tarafından dönüştürüldü ve 2002'de Royal Collection'ın Edinburgh galerisi olarak açıldı. Kalıcı olarak asılı hiçbir şey yok: salonlar, bir milyondan fazla nesneli bir koleksiyondan seçilen değişen sergiler gösteriyor — eski usta resimleri, nadir mobilyalar, dekoratif sanatlar ve fotoğraflar. Daha önce Leonardo çizimleri ile Van Dyck, Rembrandt ve Rubens eserleri sergilendi. Listede tam da koleksiyonun kendisi başka yerde yaşadığı için burada.[26][27][39]
Edinburgh | Academy founded 1826; in this building since 1911 | Art academy and exhibition galleries | 4.6★ (611 Google reviews)
Playfair'in Royal Institution olarak yapılmış 1826 tarihli Dor tapınağı, 1911'den beri Akademi'nin evi ve bugün 2004 tarihli yeraltı geçidi Weston Link ile yanındaki National Gallery'ye bağlı. 1826'da kurulan ve 1838'de kraliyet beratı alan Akademi, son iki yüzyılın İskoç sanat ve mimarlığından ciddi bir koleksiyona sahip; büyük ölçüde akademi üyelerinin diploma eserlerinden oluşuyor. Ne var ki koleksiyon Granton'daki National Museums Collection Centre'da tutuluyor ve ancak program elverdiğinde sergileniyor. Kesin olarak elde ettiğiniz şey Playfair ve sergiler.[28][29][30][4]
Edinburgh | John Knox House dates from 1470 | Historic house and arts venue | 4.7★ (719 Google reviews)
Merkez bir sanat mekânı — dünyada canlı hikâye anlatıcılığı için özel olarak inşa edilmiş ilk merkez — ve tek başına listeye giremezdi. Ona bitişik olan John Knox House 1470'e uzanıyor ve yanındaki Moubray House ile birlikte Royal Mile'da ayakta kalan en eski özgün ortaçağ yapısı. Ev, İskoç Kraliçesi Mary'nin kuyumcusu olan, kraliçe adına Edinburgh Castle'ı tutan Queen's Men'e katılan ve 1573'te idam edilen James Mosman'a aitti; onun ve karısının baş harfleri cephede duruyor. İçeride: elle boyanmış bir Oak Room tavanı.[31][32][33]
Sıralama üç şeye dayanıyor, şu ağırlık sırasıyla. Birincisi, kalıcı koleksiyonun gerçekten neye sahip olduğu ve bunun başka yerde görülüp görülemeyeceği: tek bir Vermeer ya da Avrupa'da hayatta kalan tek ahşap tarama makinesi, geniş ama başka yerde tekrarlanabilir bir birikimden daha ağır basar. İkincisi, binanın ve yerin sanat tarihi ağırlığı; eser hâlâ kendisi için yapılmış odada duruyorsa fazladan puan — Playfair'in 1832 tarihli dolaplarındaki Charles Bell numuneleri şehirdeki en açık örnek. Üçüncüsü, doğrulanmış ziyaretçi verisi: önce Association of Leading Visitor Attractions'ın 2025 rakamları, sonra Google puanı ile yorum sayısı birlikte okunarak.[1] Yorum sayıları koleksiyonu değil ayak trafiğini ölçer ve bir sırayı tek başına belirlemesine hiçbir zaman izin verilmedi.
İki katalog kaydı doğrudan dışarıda bırakıldı. Camera Obscura & World of Illusions'ın 16,110 Google yorumu var — portre galerisi ile Modern One'ın toplamından fazla — ama hiçbir koleksiyonu yok. Outlook Tower gerçekten de 19. yüzyıldan kalma özgün camera obscura'yı barındırıyor ve o alet hakiki bir kalıntı; çevresindeki beş kat optik hilelerden ibaret ve bir illüzyon mekânı müze değildir.[34] Dynamic Earth bir bilim merkezi; bir koleksiyon bütünü değil, jeolojinin etkileşimli bir sunumu ve kayıtlarda da tam olarak böyle tanımlanıyor.[35] İkisi de keyifli birer gün geçirtir. Hiçbiri koleksiyon sıralamasına ait değil.
On beş sayısı bu kataloğun elverdiği kadarı, tutturulması gereken bir hedef değil. Listenin başı olağanüstü güçlü, kuyruğu ise dürüstçe söylemek gerekirse daha zayıf: Royal Scottish Academy koleksiyonunu Granton'da tutuyor, City Art Centre'ın kalıcı teşhiri yok, King's Gallery Royal Collection'ı yalnızca dönüşümlü gösteriyor ve Scottish Storytelling Centre yerini kendisine bitişik ortaçağ evi sayesinde hak ediyor.[29][30][31] Bu çekincelerin her biri, üstü örtülmek yerine ilgili maddede açıkça belirtiliyor.
Yinelenen iki iddia bir not hak ediyor. "Recognised Collection of National Significance", İskoç hükümeti adına Museums Galleries Scotland tarafından yürütülen, ulusal müzelerin dışında tutulan koleksiyonlara verilen resmî bir statüdür; yukarıda yalnızca bu statüye gerçekten sahip müzelerde geçiyor — Surgeons' Hall, National Mining Museum ve City Art Centre.[36][15] Ziyaretçi rakamları, Association'ın saydığı mekân için veriliyor: ALVA, Modern One ile Modern Two'yu tek bir "Modern" mekânı olarak kaydediyor, bu yüzden o toplam iki bina arasında bölüştürülmeden mekân rakamı olarak veriliyor.[1]
Bu rehberin hiçbir yerinde açılış saatleri, bilet fiyatları veya güncel sergiler yer almıyor. Bunlar hiçbir listenin izleyebileceğinden hızlı değişir ve yanlış yayımlamak, hiç yazmamaktan kötüdür — seyahat edeceğiniz hafta müzenin kendi sitesine bakın. Uzun kapanışlar ayrı bir mesele ve belirtilirdi; bu satırlar yazılırken on beş müzeden hiçbiri çok yıllı bir kapanma ya da yeniden yapım sürecinde değil.
Henüz yorum yok — ilk sen ol.