Gerçekten neye sahip olduklarına göre sıralanmış on beş koleksiyon — kuyruğun uzunluğuna göre değil
Roma'nın büyük avantajı, müzelerinin çoğunun hiçbir zaman müze olarak inşa edilmemiş olmasıdır. Bunlar, verniği daha kurumadan sanatı satın alan ailelerin evleridir — Borghese, Barberini, Pamphilj, Colonna, Corsini, Spada — ve birkaçında tablolar hâlâ o ailelerin astığı odalarda, kornişe kadar üst üste durur. Tek bir villada altı Caravaggio görmenize[7], tek bir küçük odada birbirine bakan bir Velázquez ile aynı papanın Bernini büstünün önünden geçmenize[20] ve ardından Raffaello'nun bir eserinin önünde, Raffaello'nun onu boyadığı duvarın karşısında durmanıza[22] izin veren kent sayısı azdır.
Kent ayrıca çoğu zaman dünyanın en eski kamusal müzesi olarak anılan yeri de barındırır. Kapitol Müzeleri kuruluşunu 1471'e, IV. Sixtus'un bir grup antik bronzu Roma halkına geri verdiği yıla dayandırır[8]; XII. Clemens ise koleksiyonu 1734'te herkese açtı[9]. Ölçeğin öbür ucunda, Vatikan Müzeleri 2025'te 6.933.822 ziyaretçi kaydetti ve dünyanın sanat müzeleri arasında yalnızca Louvre'un ardından ikinci oldu[3].
Listeden önce iki uyarı. Roma'nın müzeleri, harabeleriyle alışılmadık biçimde kolay karışır ve kentin Google'da en yüksek puan alan “müzeleri” arasında hiçbir şeye sahip olmayan birkaç yer vardır. Her iki sorun da sonda açıkça ele alınıyor.
Rome | Collection begun 1506 | Papal museum complex | 4.6★ (209,850 Google reviews)
Papalık koleksiyonları, tek bir uzun güzergâhta. 1506'da bir Roma bağında topraktan çıkarılan ve keşfinden birkaç hafta sonra II. Julius'un satın aldığı Laokoon'la başladılar[5]; bugün kabaca 70.000 esere ulaşıyorlar, yaklaşık 20.000'i sergileniyor[2]. Belvedere Apollon'u, Belvedere Torsosu, Raffaello Odaları ve onun Başkalaşım'ı, Leonardo'nun tamamlanmamış Aziz Hieronymus'u ve Caravaggio'nun İsa'nın Gömülüşü'nün hepsi, Michelangelo'nun Ekim 1512'de bitirdiği tavanına ve 1536–41 tarihli Mahşer Günü'ne giden yol üzerindedir[4][1]. 2025'te 6.933.822 ziyaretçi ağırladı ve dünyanın sanat müzeleri arasında yalnızca Louvre'un ardından ikinci oldu[3].
Rome | Villa begun 1607; state museum from 1902 | State museum, villa collection | 4.6★ (30,442 Google reviews)
Scipione Borghese, istediği her şeye el koyabilecek bir adam gibi koleksiyon yaptı ve Flaminio Ponzio'nun 1607'de onun için başladığı — Ponzio'nun 1613'teki ölümünün ardından Giovanni Vasanzio'nun tamamladığı — villa sonucu hâlâ barındırıyor[6]. Bernini'nin Apollon ve Daphne'si, Proserpina'nın Kaçırılışı, Davut ve Aeneas'ı kendileri için yapıldıkları evde duruyor; yanlarında Golyat'ın Başıyla Davut da dahil altı Caravaggio, Tiziano'nun Kutsal ve Dünyevi Aşk'ı, Raffaello'nun İsa'nın Gömülüşü ve Canova'nın Venüs Victrix olarak Paolina Borghese'si var[7]. 1902'de İtalyan devletine satıldı[7]. Giriş belirli saat dilimlerinde yapılıyor; odaların kullanılabilir kalmasının nedeni de bu.
Rome | 1471 | Civic museum | 4.7★ (18,945 Google reviews)
IV. Sixtus'un bir grup antik bronzu Roma halkına geri verdiği 1471 yılına dayanarak çoğu zaman dünyanın en eski kamusal müzesi sayılır[8]; XII. Clemens koleksiyonu 1734'te herkese açtı[9]. Kapitol Kurdu'nu, Spinario'yu, Ölen Galyalı'yı, Kapitol Venüsü'nü, Herkül olarak Commodus büstünü ve 1990'da içeri alınan özgün bronz Marcus Aurelius'u barındırıyor[9]. Michelangelo meydanı 1536'da düzenledi[9]. Pinakotek ise Caravaggio, Guercino, Rubens ve Tiziano ekliyor[9].
Rome | Palazzo 1883–87; opened as a museum 1998 | State archaeological museum | 4.6★ (6,355 Google reviews)
1883–87 tarihli bir palazzo; içi boşaltılarak müzeye dönüştürüldü ve 1998'de halka açıldı[10]; 1889'da kurulan Roma Ulusal Müzesi'nin buluntularını barındırıyor[11]. Dinlenen Boksör — dövülmüş bir yüzü öyle kesin veren bir bronz ki insanlar yürümeyi bırakıyor — binayı Lancellotti Diskobolos'u ve Uyuyan Hermafroditos ile paylaşıyor[11][10]. Üst katta, Livia'nın Prima Porta'daki villasından duvarlardan bütün hâlinde sökülen bahçe freskleri ve Villa Farnesina'nın boyalı odaları var[10]. Roma heykel ve resminin yoğunlaştığı bir yer olarak çok az rakibi vardır.
Rome | Opened as a museum 1997 | State archaeological museum | 4.6★ (3,520 Google reviews)
Roma üzerine değil, koleksiyonculuk üzerine bir müze. On beşinci yüzyıldan kalma saray, 1568'de Kardinal Marco Sittico Altemps tarafından satın alındı, 1982'de İtalyan devletine geçti ve on beş yıllık restorasyonun ardından Aralık 1997'de açıldı; Boncompagni Ludovisi antikalarını galerilerde değil ev odalarında sergiliyor[12][13]. Ludovisi Tahtı — genellikle MÖ 460 dolaylarına tarihlenir ve Locri'den geldiği düşünülür, gerçekliği tartışılmış olsa da — 1894'te devlete ulaştı[14]. Yanında, genç Bernini'nin restore ettiği Ludovisi Ares'i[15] ve Kapitol'ün Ölen Galyalı'sıyla aynı Bergama grubundan gelen Bir Galyalının İntiharı var[13].
Rome | Meier building opened 2006 | Civic museum | 4.5★ (10,507 Google reviews)
Tek bir anıt ve binayı o taşıyor. Senato, Barış Sunağı'nı MÖ 13 yılının 4 Temmuz'unda oyladı ve MÖ 9 yılının 30 Ocak'ında kutsadı; uzun frizler Augustus, Agrippa, Livia ve Tiberius'u kadın ve çocuklarla alışılmadık ölçüde yoğun bir alay içinde ilerletir — mermere dökülmüş Augustus dönemi aile politikası[32]. Mühendisler gömülü parçaları 1930'larda yaklaşık yetmiş metreküp suya doymuş toprağı dondurarak çıkardı ve 2006'da yeniden birleştirilen sunak, Morpurgo'nun faşist dönem koruma yapısından Richard Meier'in cam pavyonuna taşındı; o günden beri tartışılıyor[32][31].
Rome | Palace begun 1627 | State gallery | 4.6★ (9,090 Google reviews)
Maderno 1627'de başladı; 1629'daki ölümü üzerine Bernini devraldı ve Borromini kaldı; ikisi rakip merdivenler bıraktı — Bernini'ninki dörtgen, Borromini'ninki oval bir sarmal[17]. Pietro da Cortona, 1633 ile 1639 arasında salonun tavanına İlahi Takdir Alegorisi'ni fresk olarak işledi ve bu, Tiepolo'ya kadar uzanan barok tavan gösterilerinin kalıbını belirledi[18]. Altında Raffaello'nun La Fornarina'sı, Caravaggio'nun Holofernes'in Başını Kesen Judith'i ve Holbein'ın VIII. Henry'si asılı[17]; İtalyan Rönesansı'ndan Barok'a uzanan ulusal bir koleksiyonun içinde[16].
Rome | Palace expanded from the 1650s | Private family gallery | 4.7★ (8,508 Google reviews)
Hâlâ ailenin mülkiyetinde, hâlâ bir avlunun çevresindeki yaldızlı galerilerde dört sıra hâlinde asılı ve muhtemelen Roma'nın hâlâ özel ellerde kalan en büyük sarayı[20][19]. Gelmenin nedeni, Velázquez'in 1650 dolaylarında yaptığı X. Innocentius'un Portresi'nin 1927'den beri aynı papanın Bernini imzalı mermer büstüyle karşı karşıya durduğu küçük bir oda — zor bir adamın resmi ve heykeli, birbirine karşı konumlandırılmış[20]. Çevresinde: Caravaggio'nun Mısır'a Kaçış Sırasında Dinlenme ve Tövbekâr Magdalena'sı, Tiziano'nun Salome'si, Filippo Lippi'nin Müjde'si, Bruegel ve Claude Lorrain[20].
Rome | Gallery completed 1703 | Private family gallery | 4.9★ (3,307 Google reviews)
Antonio del Grande'nin tasarımına göre 1703'te tamamlanan ve dekorasyonu Girolamo Fontana'ya ait olan Büyük Salon, Roma'nın büyük barok iç mekânlarından biri ve en az bilinenlerinden[24][23]. Tavan freskleri, Marcantonio II Colonna'nın 1571'de İnebahtı'ndaki zaferini kutluyor[24]. Altındaki tablolar 1650'den sonra Kardinal Girolamo I Colonna ve yeğeni Lorenzo Onofrio tarafından bir araya getirildi; aralarında Annibale Carracci'nin Fasulye Yiyen'i — lokmanın ortasında yakalanmış bir köylü, 1580–90 dolaylarındaki tarihi için alışılmadık bir konu — ile Bronzino, Tintoretto, Guercino ve Salviati var[24].
Rome | Palace 1730–1740; to the state 1883 | State gallery | 4.4★ (1,953 Google reviews)
Ferdinando Fuga'nın sarayı; İsveç Kraliçesi Kristina'nın 1659'dan 1689'daki ölümüne kadar yaşadığı yerde, 1730 ile 1740 arasında Corsini ailesi için yükseltildi[29]. Kardinal Neri Maria Corsini'nin tabloları 1883'te binayla birlikte devlete satıldı ve hâlâ on sekizinci yüzyıl usulüyle gösteriliyor — aralıklı değil, kornişe kadar üst üste[29][16]. Caravaggio'nun 1600 dolaylarına ait Vaftizci Yahya'sı burada; yanında Rubens, Murillo, Van Dyck, Ribera, Guido Reni ve Fra Angelico var[29].
Rome | Gallery opened 1927 | State gallery | 4.5★ (2,878 Google reviews)
Tek adreste iki nadir şey. Dört oda on yedinci yüzyıldan kalma bir Roma quadreria'sını koruyor — 1948'den itibaren müdür olan Federico Zeri dağılmış tabloları geri topladı ve resimlerin, mobilyaların ve heykellerin özgün yerleşimini yeniden kurmak için çalıştı — içinde Guercino'nun Dido'nun Ölümü, Artemisia Gentileschi'nin Azize Cecilia'sı, Tiziano'nun Bir Kemancının Portresi ve Andrea del Sarto'nun Meryem'in Ziyareti var[30]. Avludan çıkınca Borromini'nin zorlanmış perspektifli kolonadı geliyor: dokuz metreden az derinlikte ama bunun yaklaşık dört katı gibi okunuyor; yanılsama küçülen sütunlar ve yükselen bir zeminden kuruluyor[30]. Devlet palazzo'yu 1926'da satın aldı ve galeriyi 1927'de açtı[30].
Rome | Built from 1506 | Renaissance villa, academy-run | 4.6★ (3,276 Google reviews)
Baldassare Peruzzi onu 1506'dan itibaren bankacı Agostino Chigi için yaptı ve o zamandan beri şaşırtıcı derecede az şey eklendi[22]. Raffaello'nun Galatea'nın Zaferi, onu boyadığı duvarda duruyor; Cupido ve Psyche Locası hemen yanında; Peruzzi üst kattaki Sala delle Prospettive'de Roma üzerine kurmaca manzaralar açtı ve Sodoma yatak odasına İskender ile Roksan'ın Düğünü'nü fresk olarak işledi[22]. Giovanni da Udine'nin 1515–18 tarihli bitki bordürleri, genel olarak Avrupa'nın en erken resmedilmiş mısırı kabul edilen örnekleri içeriyor[22]. 1927'den beri devlet mülkiyetinde ve Accademia Nazionale dei Lincei'nin merkezi[21][22].
Rome | National museum from 1925 | State museum in a monument | 4.7★ (110,903 Google reviews)
139'da tamamlanan Hadrianus'un mozolesi papalık kalesine dönüştü — VII. Clemens 1527 yağması sırasında Passetto di Borgo boyunca kaçtı — ve 1925'te ulusal müze oldu[27][28]. Yedi kat, mezar odası ve sarmal rampadan başlayıp 1538–39'da Cellini'yi tutan hücrelerden geçerek Perino del Vaga'nın freskleriyle bezenmiş III. Paulus'un özel dairelerine ve Lorenzo Lotto'nun Tövbekâr Aziz Hieronymus'u ile Carlo Crivelli'nin Kutsayan İsa'sını barındıran bir resim koleksiyonuna uzanıyor[28]. 2022'de 966.623 ziyaretçi kaydetti[28].
Rome | 1883 | State gallery | 4.6★ (11,091 Google reviews)
1883'te kurulan ve Cesare Bazzani'nin Valle Giulia'daki Palazzo delle Belle Arti'sinde bulunan — 1911 ile 1915 arasında inşa edilmiş, 1934'te yine onun tarafından genişletilmiş — bu müze, İtalya'nın on dokuzuncu ve yirminci yüzyıl sanatına ait en büyük koleksiyonudur; yaklaşık 1.100 resim ve heykel sergileniyor[25]. Canova'nın 1815'te tamamlanan Herkül ve Likhas'ı bir ucu tutuyor. Klimt'in 1905'te yaptığı Kadının Üç Çağı burada asılı[26]; yanında Van Gogh, Cézanne, Degas, Monet, Rodin, Modigliani, Duchamp ve Pollock ile Boccioni ve Balla'dan Burri ve Fontana'ya uzanan İtalyan hattı var[25].
Rome | Opened 2010 | State museum of contemporary art and architecture | 4.5★ (12,952 Google reviews)
Zaha Hadid yarışmayı 1998'de kazandı, müze 2010'da açıldı ve bina o yıl RIBA Stirling Ödülü'nü aldı[34]. Ona bir yer kazandıran şey program değil kalıcı varlık: MAXXI Architettura, İtalya'nın ilk ulusal mimarlık müzesidir ve Carlo Scarpa, Aldo Rossi ile Pier Luigi Nervi'nin arşivlerini barındırır — başka yerde göremeyeceğiniz çizimler ve maketler[34]. MAXXI Arte'de Cattelan, Richter, Kapoor ve Kentridge var[34]; ayrıca kabaca 2.400 baskılık bir fotoğraf koleksiyonu[33].
Ağırlık sırasına göre uygulanan üç ölçüt.
Birincisi, kalıcı koleksiyon — neye sahip olduğu ve bunun başka bir yerde görülüp görülemeyeceği. Tek bir binada var olan tek bir nesne, yirmi kentte bulunabilen büyük bir varlıktan daha ağır basar.
İkincisi, binanın ve yerin sanat tarihindeki ağırlığı, işin hâlâ kendisi için yapıldığı odada durduğu yerlerde bol krediyle. Villa Farnesina'nın, hiçbir alışılmış anlamda müze olmamasına ve neredeyse hiç taşınabilir nesnesi bulunmamasına karşın çok daha büyük koleksiyonlara sahip müzelerin önünde yer almasının nedeni budur: Raffaello'nun Galatea'sı duvarı hiç terk etmedi.
Üçüncüsü, doğrulanmış ziyaretçi kanıtı — var olduğu yerde ziyaretçi sayıları, ardından birlikte okunan Google puanı ve yorum hacmi. Yorum sayıları koleksiyonları değil ayak trafiğini ölçer ve sıralamayı belirlemesine hiçbir zaman izin verilmedi. Sant'Angelo Kalesi'nin yorum sayısı Palazzo Altemps'inkinin otuz katından fazladır ve listede onun altında yer alır.
Henüz yorum yok — ilk sen ol.