1. Ana Sayfa
  2. Keşfet
  3. Italian Neorealism: Cinema from the Rubble
Italian Neorealism: Cinema from the Rubble
EditörlükFilm

İtalyan Yeni Gerçekçiliği: Enkazdan Doğan Sinema

Bir kuşak sinemacı, savaş sonrası yıkımı sıradan yaşamın yeni bir görsel diline nasıl dönüştürdü

CE
Caleido Editorial Team17 Haziran 20269 dk okuma0 görüntülenme

Enkazdan Doğan Sinema

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından yaşanan birkaç yoğun yıl boyunca İtalyan sinemacılar kameralarını çevrelerindeki yıkıntılara çevirdiler ve hareketli görüntünün tarihindeki en etkili akımlardan birini icat ettiler. İtalyan Yeni Gerçekçiliği, kabaca 1943'ten 1952'ye kadar serpildi; yoksulların ve işçi sınıfının arasında geçen öykülerle tanımlanan ulusal bir film akımıydı.[1] Bombalanmış sokaklarda profesyonel olmayan oyuncularla ve asgari imkânlarla çekilen bu filmler, stüdyo döneminin cilalı kaçışçılığını yoksulluğun, işgalin ve hayatta kalmanın yalın bir kaydıyla değiştirdiler ve bunu yaparken sinemanın ne olabileceğini değiştirdiler.[2]

Kökenler ve Tarihsel Bağlam

Yeni Gerçekçilik bir felaketin çocuğuydu. İkinci Dünya Savaşı sona erdiğinde ve Benito Mussolini'nin faşist hükümeti düştüğünde, İtalyan film endüstrisi merkezini kaybetti ve boşluğu doldurmak için yeni bir sinema tarzı içeri akın etti.[1] Faşizm altında, hâkim olan ulusal sinema, stüdyoların parlak «beyaz telefon» komedileriydi; gerçekçiliğe yönelik dürtü sessizce gelişiyordu ama bastırılıyordu. Britannica, akımın 1920'lerde kök saldığını, ancak rejim çökene kadar yaklaşık yirmi yıl boyunca faşist denetim tarafından bastırıldığını ve ardından güçlü bir şekilde ortaya çıktığını belirtir.[2]

Entelektüel kökleri, Cinema dergisi etrafında toplanan ve aralarında Luchino Visconti, Cesare Zavattini ve Giuseppe De Santis'in de bulunduğu genç eleştirmenlerden oluşan bir çevreden geçiyordu.[1] Bu yazarlar Fransız şiirsel gerçekçiliğinden, Marksist ve Hristiyan-hümanist düşünceden ve daha eski İtalyan edebiyat geleneği olan verismo'dan beslendiler ve bunları gerçek toplumsal koşullara gözünü kırpmadan bakan bir sinema talebinde birleştirdiler.[1] 1945'in pratik koşulları — harabeye dönmüş şehirler, el konulmuş stüdyolar, kıt film stoğu — bu estetik tutkuyu bir zorunluluğa dönüştürdü.

Belirleyici Özellikler

Yeni gerçekçi yöntem, bir üslup olduğu kadar bir etikti de. Filmler dekorlarda değil, gerçek mekânlarda, çoğu zaman profesyonel olmayan oyuncularla çekiliyor ve savaş sonrası İtalya'nın zorlu ekonomik ve ahlaki koşullarına odaklanıyordu.[1] Sonuç, oyuncuların ya sıradan insanlar olduğu ya da sıradan durumlara yakalanmış sıradan insanlara benzediği belgesel benzeri bir nesnellikti.[2]

Bu programı, akımın ilk ve başlıca kuramcılarından biri olarak kabul edilen senarist ve kuramcı Cesare Zavattini'den daha keskin bir biçimde ifade eden olmadı.[3] «Some Ideas on the Cinema» adlı denemesinde Zavattini, sıradan yaşamın olağanüstü olmayan rutinlerine dair bir sinemayı savundu — Hollywood geleneğini, dramatik kurguyu ve stüdyo dekorlarını reddederek gerçek mekânları ve sıradan insanın gündelik yaşamını yeğledi.[3] En ünlü kışkırtması inancı özetliyordu: ideal film, dedi, hiçbir şeyin başına gelmediği bir adamın yaşamından doksan dakika olurdu.[3]

Visconti ve İlk Kıvılcım

Akımın en erken kıvılcımı genellikle Luchino Visconti'nin yönetmenlik çıkışı olan Ossessione (1943) filmine dayandırılır.[4] Amerikalı yazar James M. Cain'in 1934 tarihli The Postman Always Rings Twice adlı romanının izinsiz, künyede yer almayan bir uyarlaması olan film, öyküyü Po Vadisi'ne taşıdı ve bu etiket tartışmalı olsa da çoğu zaman ilk İtalyan yeni gerçekçi filmi olarak kabul edilir.[4] Sıradan insanlar arasındaki zina ve cinayete dair karanlık vizyonu, faşist ve kilise yetkililerinin öfkesini uyandırdı; faşist hükümet filmi yasakladı ve faşistler filmi yok etti; ancak Visconti, mevcut tüm kopyaların yapıldığı bir kopya negatifini korudu.[4] Visconti, savaştan sonra, profesyonel olmayan oyuncular kullanan ve kaynak romanın geçtiği köyde çekilen, Sicilyalı balıkçılar üzerine bir inceleme olan La Terra Trema (1948) ile akıma geri döndü.[1]

Rossellini ve Savaş Üçlemesi

Ossessione fitili ateşlediyse, Roberto Rossellini Yeni Gerçekçiliğe kurucu başyapıtını kazandırdı. Rome, Open City (1945), Alman işgalinin hemen ardından çekildi: Naziler 4 Haziran 1944'te Roma'yı terk etti ve filmin çekimleri ertesi ocak ayında başladı.[5] Cinecittà savaşta hasar görmüş ve Müttefik kuvvetlerince el konulmuş olduğundan, Rossellini sokaklarda çalıştı ve filmi tamamlamak için bir Amerikalı asker tarafından sağlanan atılmış film stoğunu kullandı.[5] Senaryosunu Sergio Amidei ve genç bir Federico Fellini'nin birlikte yazdığı ve Anna Magnani'nin Pina rolündeki hırçın performansından güç alan film, 1946 Cannes Film Festivali'nde en büyük ödülü — Grand Prix'yi — kazandı ve akımın en önemli ve temsil edici eserlerinden biri olarak kabul edilir.[5] Rossellini bunu Paisan (1946) ve Germany, Year Zero (1948) ile sürdürdü ve böylece yeni gerçekçi bakışı İtalyan direnişinden mağlup bir Almanya'nın enkazına taşıyan bir «savaş üçlemesi»ni tamamladı.[1]

De Sica, Zavattini ve Akımın Kalbi

Yönetmen Vittorio De Sica ile Zavattini arasındaki iş birliği, yeni gerçekçi ideali en eksiksiz biçimde gerçekleştiren filmleri ortaya çıkardı. Zavattini'nin Luigi Bartolini'nin 1946 tarihli romanından uyarladığı Bicycle Thieves (1948), savaş sonrası Roma'da çalınan bisikletini arayan yoksul bir babayı izler; bu bisiklet olmadan, genç ailesinin kurtuluşu olması gereken işini kaybedecektir.[6] De Sica eğitimsiz oyuncuları seçti — baba rolünde fabrika işçisi Lamberto Maggiorani'yi, oğlu rolünde sekiz yaşındaki Enzo Staiola'yı — ve film, 1950'de en seçkin yabancı dilde film olarak bir Onursal Akademi Ödülü aldı.[6] Sight & Sound'un 1952'de sinemacılar ve eleştirmenler arasında yaptığı ankette tüm zamanların en iyi filmi seçildi ve onlarca yıl boyunca derginin sıralamalarının değişmez bir parçası olarak kaldı.[6]

İkilinin, De Sica'nın babasına ithaf ettiği Umberto D. (1952) filmi, yöntemi daha da ileriye taşıdı; tahliyeye karşı kiraladığı odayı korumaya çalışan yoksul bir emekli rolünde üniversite profesörü Carlo Battisti'yi oynattı.[7] Pek çok sinema tarihçisi, yeni gerçekçi akımın sonunu bu filme ve filmin maruz kaldığı kamuya açık saldırılara tarihlendirir.[1] Sinemadan sorumlu bakan Giulio Andreotti, yoksulluğun böyle bir görüntüsünün ülkeye «çok kötü bir hizmet» sunduğunu öne süren açık bir mektup yayımladı — bu, akıma karşı artan siyasi baskının bir işaretiydi.[7]

Çöküş

1950'lerin başında akım sönmekteydi. Yoksulluğun ve umutsuzluğun acımasız portresi, refaha aç bir ulusla uyumsuz görüldü ve İtalya'nın savaş sonrası ekonomik toparlanmasının ilk etkileri, hem konusunu hem de seyircisini zayıflatıyordu.[1] Andreotti, Yeni Gerçekçiliği herkesin gözü önünde yıkanıp kurutulmaması gereken kirli çamaşır olarak küçümsedi ve hükümetin hoşnutsuzluğu, değişen zevklerle birleşerek kısa ve parlak döngüyü sona erdirdi.[1] Yönetmenlerin kendileri de başka yönlere yöneldi: Visconti opera ölçeğindeki dönem dramlarına, Rossellini daha kişisel ve manevi filmlere, De Sica daha geniş ticari işlere.

Miras

Pek çok yeni gerçekçi film hızla ve ucuza çekilmiş olsa da, idealize edilmiş stüdyo sinemasından radikal kopuşları ve çağdaş temalardaki cesaretleri uluslararası bir etki yarattı.[2] Akımın etkisi yalnızca İtalyan sineması üzerinde değil, Fransız Yeni Dalgası, Polonya Film Okulu ve Brezilya'nın Cinema Novo'su üzerinde de muazzamdı.[1] Hindistan'da, Satyajit Ray'in Apu Üçlemesi ile Bimal Roy'un Do Bigha Zameen (1953) filmlerinin her ikisi de De Sica'nın Bicycle Thieves filminden büyük ölçüde etkilenmiştir.[1] DNA'sı — gerçek mekânlarda çekim, sıradan kahramanlar, toplumsal vicdan ve gündelik yaşama dair belgesel bir dürüstlük — bugün hâlâ gerçekçi ve bağımsız sinemada akmaya devam ediyor.

Yeni gerçekçiler neredeyse hiçbir şeyle çalıştılar: stüdyo yok, yıldız yok, neredeyse hiç film yok. Bu kıtlıktan, sıradan insanların yaşamlarının perdeye layık olduğunda ısrar eden bir görme biçimi yarattılar. Bu, sinemanın hiç unutmadığı bir derstir.

References

  1. 1.Italian neorealism. Wikipedia ↗
  2. 2.Neorealism | Post-WWII Aesthetic & Social Realism. Encyclopaedia Britannica ↗
  3. 3.Cesare Zavattini | Screenwriter, Neorealism, Filmmaker. Encyclopaedia Britannica ↗
  4. 4.Ossessione. Wikipedia ↗
  5. 5.Rome, Open City. Wikipedia ↗
  6. 6.Bicycle Thieves. Wikipedia ↗
  7. 7.Umberto D.. Wikipedia ↗
italianfilmhistory
Tartışma0 yorum

Tartışmaya katılmak için giriş yap.

Henüz yorum yok — ilk sen ol.

caleido

sürüm 1.0.372

Discord'a katılomelasHakkımızdaŞehirlerGizlilik PolitikasıHizmet ŞartlarıVeri SilmeYardım
© 2026 Caleido