Punk parlak ve hızlı bir biçimde tükendikten sonra, huzursuz bir sanatçı kuşağı enerjisini aynı anda hem içe hem dışa yöneltti; dub, funk, krautrock ve avangardı modern müziğin en etkili akımlarından birinde harmanladı.
1977'ye gelindiğinde punk rock, Britanya ve Amerika Birleşik Devletleri boyunca patlamıştı; ne var ki tam da yalınlığı, kendi tükenişinin tohumlarını içinde taşıyordu. Bugün post-punk dediğimiz tür, 1970'lerin sonlarında, pek çok kişinin punk'ın giderek artan durgunluğu ve kalıplaşmış tekrarı olarak algıladığı şeye bir tepki olarak ortaya çıktı.[1] Punk hızı, sesin yüksekliğini ve üç akorluk dolaysızlığı yüceltmişken, yeni bir müzisyen kuşağı punk'ın enerjisini ve kendin-yap ahlakını korurken onun rock klişelerini bilinçli olarak geride bıraktı.[1]
Terimin kendisinin belgelenmiş bir kökeni var. Gazeteci Jon Savage, kavramsal çerçeveyi Britanya haftalık dergisi Sounds'un Kasım 1977 tarihli „New Musick" başlıklı sayısında çizen yazarlardan biriydi; bu yazıda „post punk" tasarımları diye adlandırılan şeyin peşinden giden gruplar betimleniyordu.[1] Etiket tuttu ve sonunda tek ve derli toplu bir üslubu değil, gevşek ve dağınık bir alanı kapsar oldu.
İşin can alıcı noktası, post-punk'ın yalnızca bir ses değil, sanat yapmaya yönelik bir tutum olmasıydı. Punk'ın enerjisinden esinlenen ama onun sınırlarını aşmaya kararlı olan uygulayıcıları, alışılmadık ölçüde geniş bir paletten beslendi: Can ve Neu! gibi Alman krautrock grupları, dub ve disco'nun prodüksiyon teknikleri, ayrıca funk, elektronik müzik, caz ve modernist sanattan, sinemadan ve edebiyattan ödünç alınan fikirler.[1] Sonuç, çoğu zaman aynı şarkının içinde dans ettiren ve düşündüren, sert ve atmosferik olabilen bir müzikti.
Punk öfkeyle dışarıya bakıyorduysa, post-punk sıklıkla içe dönüyordu. Encyclopædia Britannica, Public Image Ltd ve Joy Division gibi post-punk gruplarının „punk'ın dünyevi tavrını içsel kaygılarla değiştirdiğini, rock'ı disco'nun teknolojik ritimleriyle eşleştirdiğini" gözlemliyor.[2] Bu ifade, akımın iki ikiz içgüdüsünü yakalıyor: bir yanda psikolojik içe bakış, öte yanda ritmik, hatta mekanik deneysellik.
Ses açısından, alan boyunca belirli özellikler yinelenir: melodik ve öne çıkan bas hatları, köşeli gitarlar, istikrarlı davul ve cilayı değil karakteri öne çıkaran sözlü ya da alışılmadık bir vokal sunumu.[1] Bunlar, başka açılardan birbirine pek benzemeyen sanatçılar arasındaki ortak eğilimlerden çok kural sayılmazdı.
Müziği olanaklı kılan altyapı da en az bunun kadar önemliydi. Pek çok post-punk sanatçısı bir bağımsız plak şirketleri ağı kurdu ve bunun üzerinden çalıştı — Rough Trade, Factory Records, Mute ve 4AD bunların arasındaydı — büyük plak şirketleri sisteminin dışında, kayda ve dağıtıma açıkça şirket karşıtı bir yaklaşım sürdürdü.[1] Bu kendin-yap düzeneği, herhangi bir gitar tonu kadar dönemi tanımladı ve onlarca yıl boyunca indie müziğin şablonu hâline gelecekti.
Hiçbir grup, post-punk'ın duygusal ağırlığını Joy Division'dan daha eksiksiz biçimde cisimleştirmez. 1976'da İngiltere'nin Salford kentinde — başlangıçta Warsaw adıyla, 1978 başında yeniden adlandırılmadan önce — kurulan grup, klasik kadrosuna kavuştu: vokalist Ian Curtis, gitarist Bernard Sumner, basçı Peter Hook ve davulcu Stephen Morris.[3] Tony Wilson'ın bağımsız plak şirketi Factory Records'la sözleşme imzaladılar; burada yapımcı Martin Hannett, alışılmadık stüdyo teknikleriyle grubun ayırt edici, ferah sesini biçimlendirdi.[3]
İlk albümleri Unknown Pleasures, Nisan 1979'da Stockport'taki Strawberry Studios'ta üç hafta sonu boyunca kaydedildi ve o haziran yayımlandı.[4] Hannett'in prodüksiyonu, çıplak ve tekinsiz bir atmosfer yaratmak için şarkıları dijital gecikmeler, bant yankısı ve bulunmuş seslerle — bunların arasında kırılan bir şişe ve stüdyo asansörünün sesi de vardı — katman katman örttü.[4] Plak, etkili bir post-punk albümü olarak kalıcı bir beğeni topladı; punk'ın ham, sesçe muhafazakâr yaklaşımından bilinçli bir kopuştu.[4]
Joy Division'ın öyküsü ansızın sona erdi. 18 Mayıs 1980'de, grubun ilk Kuzey Amerika turnesinin arifesinde Curtis 23 yaşında intihar etti.[3] İkinci albümleri Closer, o temmuz yayımlandı.[3] Hayatta kalan üyeler yeni bir adla, New Order olarak yeniden bir araya geldi, Gillian Gilbert'i kadroya kattı ve post-punk'ı elektronik dans müziğiyle harmanlamaya yöneldi — ki bu, dönemin en sonuç doğuran gelişmelerinden biriydi.[3]
Joy Division punk'ın kaosunu içsel çalkantıya dönüştürürken, Siouxsie and the Banshees onu teatral deneyselliğe doğru itti. Grup, 1976'da Londra'da vokalist Siouxsie Sioux ve basçı Steven Severin tarafından kuruldu; 20 Eylül 1976'da, gevşek biçimde „The Lord's Prayer"a dayanan yirmi dakikalık bir doğaçlamayla 100 Club Punk Festival'de sahneye ilk çıkışını yaptı.[5] O performansta ünlü biçimde ödünç alınmış müzisyenler yer aldı; bunların arasında davulda Sid Vicious da vardı.[5]
İlk stüdyo albümleri The Scream, Kasım 1978'de geniş bir beğeniyle çıktı; NME eleştirmeni Nick Kent, „geleneksel üçlü sesin hiç bu kadar alışılmadık bir biçimde, bu denli çarpıcı sonuçlarla kullanılmadığını" yazdı.[5] The Times daha sonra grubu, „cüretkâr ritmik ve sessel deneysellikle dolu bir post-punk uyumsuzluğu biçimini" icat etmeye yardımcı olduğu için övdü.[5] Gitarist John McGeoch'un ve davulcu Budgie'nin katılmasıyla ve özellikle 1981 tarihli Juju albümüyle Banshees, post-punk'ın daha karanlık kanadından doğan gotik rock sahnesinin tohumlarını atmaya yardım etti.[5] Etkileri Joy Division, The Cure, U2 ve Radiohead gibi sonraki gruplara dek uzanır.[5]
Post-punk yalnızca Britanya'ya özgü bir olgu değildi. New York'ta Talking Heads, müziğin paralel, güzel-sanatlar-okulu kökenli bir damarını geliştirdi. Kurucuları David Byrne, davulcu Chris Frantz ve basçı Tina Weymouth, New York'a taşınmadan önce Rhode Island School of Design'da öğrenci olarak tanıştı; burada ilk konserlerini Haziran 1975'te, Ramones'a ön grup olarak CBGB kulübünde verdiler; klavyeci ve gitarist Jerry Harrison Ocak 1977'de katıldı.[6] Sire Records'la sözleşme imzalayan grup, punk'ı, art rock'ı, funk'ı ve dünya müziğini bilinçli olarak temiz ve düzgün bir imgeyle birleştirdi ve new wave diye bilinecek olanın öncülüğünü etmeye yardım etti.[6]
Grup 1978'den itibaren yapımcı Brian Eno ile üç albümde iş birliği yaptı; bu, 1980'de Remain in Light ile doruğa ulaştı.[6] O plak, Nijeryalı orkestra şefi Fela Kuti'nin afrobeat'inden — müziğini gruba Eno tanıtmıştı — büyük ölçüde etkilenmişti ve Batı Afrika poliritmlerini funk, disco ve elektronik dokularla örüyordu.[6] Talking Heads, 2002'de Rock and Roll Hall of Fame'e alındı; bu, deneylerinin ana akıma ne denli derinden sızdığının bir ölçüsüydü.[6]
Post-punk'ın daha çatışmacı, politik olarak yüklü bir kolu İngiliz taşrasından çıktı. 1976'da Leeds'te kurulan Gang of Four, yaygın biçimde akımın önde gelen gruplarından biri sayılır.[7] 1979 tarihli ilk albümleri Entertainment!, toplumun toplumsal ve politik dertlerini öne çıkaran sözlerin altında punk, funk ve dub'ın sade bir karışımını çalıyordu; gitarist Andy Gill'in „yoğun, köşeli, staccato" tavrı dönemin en çok taklit edilen seslerinden biri oldu — sonraki post-punk ve indie rock gruplarının içinden doğrudan geçen bir etki.[7] Wire gibi gruplarla paylaşılan bu aynı köşeli duyarlılık, sonradan eleştirmenlerce post-punk mirasının belirleyici bir damarı olarak öne çıkarılacaktı.[8]
Post-punk'ın erişimi, 1970'lerin sonundaki kısa altın çağını fersah fersah aştı. Tür; gotik rock, dance-punk, dark wave, neo-psikedeli, dream pop ve shoegaze dahil olmak üzere sayısız alternatif ve bağımsız üslubun gelişimini etkiledi ve 1980'ler boyunca ve sonrasında kolej radyolarını ve bağımsız listeleri dolduran müziğin büyük bölümünün tohumunu attı.[1]
En görünür ikinci hayatı, bir post-punk canlanmasının gitar müziğini kasıp kavurduğu 2000'lerin başında geldi. Bir grup dalgası — aralarında the Strokes, Interpol, Franz Ferdinand, Bloc Party ve the Yeah Yeah Yeahs vardı — „post-punk'ın, new wave'in ve garage rock'ın özgün seslerinden ve estetiklerinden" esinlenerek sade, temele dönük bir gitar rock'ı sürümü inşa etti.[8] Simon Reynolds gibi eleştirmenler, Wire ve Gang of Four'un temsil ettiği post-punk'ın daha köşeli damarına özel bir borç olduğuna dikkat çekti.[8] Savage ve çağdaşları bu deyişe ilk kez başvurduktan onlarca yıl sonra, akımın çekirdek fikri — punk'ın özgürleştirici enerjisinin tekrar yerine sonsuz bir yeniden icada yöneltilebileceği — popüler müzikteki en üretken dürtülerden biri olmayı sürdürüyor.
Henüz yorum yok — ilk sen ol.