1. Ana Sayfa
  2. Keşfet
  3. Post-Punk: How a Movement Rebuilt Rock from the Ground Up
Post-Punk: How a Movement Rebuilt Rock from the Ground Up
EditörlükMusic

Post-Punk: Bir Akım Rock'ı Temelden Nasıl Yeniden Kurdu

Punk parlak ve hızlı bir biçimde tükendikten sonra, huzursuz bir sanatçı kuşağı enerjisini aynı anda hem içe hem dışa yöneltti; dub, funk, krautrock ve avangardı modern müziğin en etkili akımlarından birinde harmanladı.

CE
Caleido Editorial Team17 Haziran 20268 dk okuma0 görüntülenme

Bir Devrimin Ardından

1977'ye gelindiğinde punk rock, Britanya ve Amerika Birleşik Devletleri boyunca patlamıştı; ne var ki tam da yalınlığı, kendi tükenişinin tohumlarını içinde taşıyordu. Bugün post-punk dediğimiz tür, 1970'lerin sonlarında, pek çok kişinin punk'ın giderek artan durgunluğu ve kalıplaşmış tekrarı olarak algıladığı şeye bir tepki olarak ortaya çıktı.[1] Punk hızı, sesin yüksekliğini ve üç akorluk dolaysızlığı yüceltmişken, yeni bir müzisyen kuşağı punk'ın enerjisini ve kendin-yap ahlakını korurken onun rock klişelerini bilinçli olarak geride bıraktı.[1]

Terimin kendisinin belgelenmiş bir kökeni var. Gazeteci Jon Savage, kavramsal çerçeveyi Britanya haftalık dergisi Sounds'un Kasım 1977 tarihli „New Musick" başlıklı sayısında çizen yazarlardan biriydi; bu yazıda „post punk" tasarımları diye adlandırılan şeyin peşinden giden gruplar betimleniyordu.[1] Etiket tuttu ve sonunda tek ve derli toplu bir üslubu değil, gevşek ve dağınık bir alanı kapsar oldu.

İşin can alıcı noktası, post-punk'ın yalnızca bir ses değil, sanat yapmaya yönelik bir tutum olmasıydı. Punk'ın enerjisinden esinlenen ama onun sınırlarını aşmaya kararlı olan uygulayıcıları, alışılmadık ölçüde geniş bir paletten beslendi: Can ve Neu! gibi Alman krautrock grupları, dub ve disco'nun prodüksiyon teknikleri, ayrıca funk, elektronik müzik, caz ve modernist sanattan, sinemadan ve edebiyattan ödünç alınan fikirler.[1] Sonuç, çoğu zaman aynı şarkının içinde dans ettiren ve düşündüren, sert ve atmosferik olabilen bir müzikti.

Onu Post-Punk Yapan Neydi

Punk öfkeyle dışarıya bakıyorduysa, post-punk sıklıkla içe dönüyordu. Encyclopædia Britannica, Public Image Ltd ve Joy Division gibi post-punk gruplarının „punk'ın dünyevi tavrını içsel kaygılarla değiştirdiğini, rock'ı disco'nun teknolojik ritimleriyle eşleştirdiğini" gözlemliyor.[2] Bu ifade, akımın iki ikiz içgüdüsünü yakalıyor: bir yanda psikolojik içe bakış, öte yanda ritmik, hatta mekanik deneysellik.

Ses açısından, alan boyunca belirli özellikler yinelenir: melodik ve öne çıkan bas hatları, köşeli gitarlar, istikrarlı davul ve cilayı değil karakteri öne çıkaran sözlü ya da alışılmadık bir vokal sunumu.[1] Bunlar, başka açılardan birbirine pek benzemeyen sanatçılar arasındaki ortak eğilimlerden çok kural sayılmazdı.

Müziği olanaklı kılan altyapı da en az bunun kadar önemliydi. Pek çok post-punk sanatçısı bir bağımsız plak şirketleri ağı kurdu ve bunun üzerinden çalıştı — Rough Trade, Factory Records, Mute ve 4AD bunların arasındaydı — büyük plak şirketleri sisteminin dışında, kayda ve dağıtıma açıkça şirket karşıtı bir yaklaşım sürdürdü.[1] Bu kendin-yap düzeneği, herhangi bir gitar tonu kadar dönemi tanımladı ve onlarca yıl boyunca indie müziğin şablonu hâline gelecekti.

Joy Division ve Manchester Sesi

Hiçbir grup, post-punk'ın duygusal ağırlığını Joy Division'dan daha eksiksiz biçimde cisimleştirmez. 1976'da İngiltere'nin Salford kentinde — başlangıçta Warsaw adıyla, 1978 başında yeniden adlandırılmadan önce — kurulan grup, klasik kadrosuna kavuştu: vokalist Ian Curtis, gitarist Bernard Sumner, basçı Peter Hook ve davulcu Stephen Morris.[3] Tony Wilson'ın bağımsız plak şirketi Factory Records'la sözleşme imzaladılar; burada yapımcı Martin Hannett, alışılmadık stüdyo teknikleriyle grubun ayırt edici, ferah sesini biçimlendirdi.[3]

İlk albümleri Unknown Pleasures, Nisan 1979'da Stockport'taki Strawberry Studios'ta üç hafta sonu boyunca kaydedildi ve o haziran yayımlandı.[4] Hannett'in prodüksiyonu, çıplak ve tekinsiz bir atmosfer yaratmak için şarkıları dijital gecikmeler, bant yankısı ve bulunmuş seslerle — bunların arasında kırılan bir şişe ve stüdyo asansörünün sesi de vardı — katman katman örttü.[4] Plak, etkili bir post-punk albümü olarak kalıcı bir beğeni topladı; punk'ın ham, sesçe muhafazakâr yaklaşımından bilinçli bir kopuştu.[4]

Joy Division'ın öyküsü ansızın sona erdi. 18 Mayıs 1980'de, grubun ilk Kuzey Amerika turnesinin arifesinde Curtis 23 yaşında intihar etti.[3] İkinci albümleri Closer, o temmuz yayımlandı.[3] Hayatta kalan üyeler yeni bir adla, New Order olarak yeniden bir araya geldi, Gillian Gilbert'i kadroya kattı ve post-punk'ı elektronik dans müziğiyle harmanlamaya yöneldi — ki bu, dönemin en sonuç doğuran gelişmelerinden biriydi.[3]

Siouxsie and the Banshees: Punk'tan Goth'a

Joy Division punk'ın kaosunu içsel çalkantıya dönüştürürken, Siouxsie and the Banshees onu teatral deneyselliğe doğru itti. Grup, 1976'da Londra'da vokalist Siouxsie Sioux ve basçı Steven Severin tarafından kuruldu; 20 Eylül 1976'da, gevşek biçimde „The Lord's Prayer"a dayanan yirmi dakikalık bir doğaçlamayla 100 Club Punk Festival'de sahneye ilk çıkışını yaptı.[5] O performansta ünlü biçimde ödünç alınmış müzisyenler yer aldı; bunların arasında davulda Sid Vicious da vardı.[5]

İlk stüdyo albümleri The Scream, Kasım 1978'de geniş bir beğeniyle çıktı; NME eleştirmeni Nick Kent, „geleneksel üçlü sesin hiç bu kadar alışılmadık bir biçimde, bu denli çarpıcı sonuçlarla kullanılmadığını" yazdı.[5] The Times daha sonra grubu, „cüretkâr ritmik ve sessel deneysellikle dolu bir post-punk uyumsuzluğu biçimini" icat etmeye yardımcı olduğu için övdü.[5] Gitarist John McGeoch'un ve davulcu Budgie'nin katılmasıyla ve özellikle 1981 tarihli Juju albümüyle Banshees, post-punk'ın daha karanlık kanadından doğan gotik rock sahnesinin tohumlarını atmaya yardım etti.[5] Etkileri Joy Division, The Cure, U2 ve Radiohead gibi sonraki gruplara dek uzanır.[5]

Talking Heads ve Amerikan Damarı

Post-punk yalnızca Britanya'ya özgü bir olgu değildi. New York'ta Talking Heads, müziğin paralel, güzel-sanatlar-okulu kökenli bir damarını geliştirdi. Kurucuları David Byrne, davulcu Chris Frantz ve basçı Tina Weymouth, New York'a taşınmadan önce Rhode Island School of Design'da öğrenci olarak tanıştı; burada ilk konserlerini Haziran 1975'te, Ramones'a ön grup olarak CBGB kulübünde verdiler; klavyeci ve gitarist Jerry Harrison Ocak 1977'de katıldı.[6] Sire Records'la sözleşme imzalayan grup, punk'ı, art rock'ı, funk'ı ve dünya müziğini bilinçli olarak temiz ve düzgün bir imgeyle birleştirdi ve new wave diye bilinecek olanın öncülüğünü etmeye yardım etti.[6]

Grup 1978'den itibaren yapımcı Brian Eno ile üç albümde iş birliği yaptı; bu, 1980'de Remain in Light ile doruğa ulaştı.[6] O plak, Nijeryalı orkestra şefi Fela Kuti'nin afrobeat'inden — müziğini gruba Eno tanıtmıştı — büyük ölçüde etkilenmişti ve Batı Afrika poliritmlerini funk, disco ve elektronik dokularla örüyordu.[6] Talking Heads, 2002'de Rock and Roll Hall of Fame'e alındı; bu, deneylerinin ana akıma ne denli derinden sızdığının bir ölçüsüydü.[6]

Köşeli Kanat: Gang of Four ve Wire

Post-punk'ın daha çatışmacı, politik olarak yüklü bir kolu İngiliz taşrasından çıktı. 1976'da Leeds'te kurulan Gang of Four, yaygın biçimde akımın önde gelen gruplarından biri sayılır.[7] 1979 tarihli ilk albümleri Entertainment!, toplumun toplumsal ve politik dertlerini öne çıkaran sözlerin altında punk, funk ve dub'ın sade bir karışımını çalıyordu; gitarist Andy Gill'in „yoğun, köşeli, staccato" tavrı dönemin en çok taklit edilen seslerinden biri oldu — sonraki post-punk ve indie rock gruplarının içinden doğrudan geçen bir etki.[7] Wire gibi gruplarla paylaşılan bu aynı köşeli duyarlılık, sonradan eleştirmenlerce post-punk mirasının belirleyici bir damarı olarak öne çıkarılacaktı.[8]

Kalıcı Bir Miras

Post-punk'ın erişimi, 1970'lerin sonundaki kısa altın çağını fersah fersah aştı. Tür; gotik rock, dance-punk, dark wave, neo-psikedeli, dream pop ve shoegaze dahil olmak üzere sayısız alternatif ve bağımsız üslubun gelişimini etkiledi ve 1980'ler boyunca ve sonrasında kolej radyolarını ve bağımsız listeleri dolduran müziğin büyük bölümünün tohumunu attı.[1]

En görünür ikinci hayatı, bir post-punk canlanmasının gitar müziğini kasıp kavurduğu 2000'lerin başında geldi. Bir grup dalgası — aralarında the Strokes, Interpol, Franz Ferdinand, Bloc Party ve the Yeah Yeah Yeahs vardı — „post-punk'ın, new wave'in ve garage rock'ın özgün seslerinden ve estetiklerinden" esinlenerek sade, temele dönük bir gitar rock'ı sürümü inşa etti.[8] Simon Reynolds gibi eleştirmenler, Wire ve Gang of Four'un temsil ettiği post-punk'ın daha köşeli damarına özel bir borç olduğuna dikkat çekti.[8] Savage ve çağdaşları bu deyişe ilk kez başvurduktan onlarca yıl sonra, akımın çekirdek fikri — punk'ın özgürleştirici enerjisinin tekrar yerine sonsuz bir yeniden icada yöneltilebileceği — popüler müzikteki en üretken dürtülerden biri olmayı sürdürüyor.

References

  1. 1.Post-punk. Wikipedia ↗
  2. 2.Postpunk | music. Encyclopædia Britannica ↗
  3. 3.Joy Division. Wikipedia ↗
  4. 4.Unknown Pleasures. Wikipedia ↗
  5. 5.Siouxsie and the Banshees. Wikipedia ↗
  6. 6.Talking Heads. Wikipedia ↗
  7. 7.Gang of Four (band). Wikipedia ↗
  8. 8.Post-punk revival. Wikipedia ↗
postmusichistory
Tartışma0 yorum

Tartışmaya katılmak için giriş yap.

Henüz yorum yok — ilk sen ol.

caleido

sürüm 1.0.368

Discord'a katılomelasHakkımızdaŞehirlerGizlilik PolitikasıHizmet ŞartlarıVeri SilmeYardım
© 2026 Caleido