Yedi genç Londralının 1848'de Royal Academy'ye karşı nasıl başkaldırdığı ve İngiliz resmini, tasarımını ve şiirini bir yüzyıl boyunca nasıl yeniden biçimlendirdiği
Eylül 1848'de, Avrupa kıtasını kasıp kavuran devrimlerle ve yurt içindeki Çartist kışkırtmayla sarsılan bir Londra'da, üç genç ressam ve dört arkadaşı, varlığını başta gizli tutmaya çalıştıkları bir kardeşlik kurdu.[1] Pre-Raphaelite Brotherhood (PRB) yedi kurucu üyeye sahipti: William Holman Hunt, John Everett Millais ve Dante Gabriel Rossetti; bunlara heykeltıraş Thomas Woolner, ressam James Collinson, eleştirmen Frederic George Stephens ve Rossetti'nin kardeşi yazar William Michael Rossetti katıldı.[1][2]
Hedefleri sanat çevresinin yerleşik düzeniydi. Hunt ve Millais, Royal Academy of Arts'ta öğrenciydi ve Kardeşlik, akademinin hayal gücünden yoksun, kalıplaşmış resim anlayışı ve Rönesans ideallerine duyduğu hayranlık olarak gördükleri şeye karşı isyan ederek bir araya geldi.[2][3] İsmin kendisi programı duyuruyordu: kendilerine "Pre-Raphaelite" diyerek, Raffaello ve Yüksek Rönesans'tan önce çalışan İtalyan ressamların dolaysız, içten sanatına hayranlıklarını ilan ediyor, onu izleyen ustalarla bağdaştırdıkları cilalı, mekanik üslubu reddediyorlardı.[3][2]
Bu hem üslupsal hem de ahlaki bir duruştu. Pre-Rafaelitler, ciddi konuların azami gerçekçilikle işlendiği, miras alınan kalıpları tekrarlamak yerine dünyaya yeniden bakan yeni bir İngiliz sanatı istiyorlardı.[2][4]
Kardeşliğin yol gösterici felsefesi çoğu zaman üç kelimeyle özetlenir: "doğaya sadakat". Bu ifade büyük ölçüde eleştirmen John Ruskin'den geliyordu; Modern Painters adlı eseri sanatçıları doğaya "tüm kalp samimiyetiyle... hiçbir şeyi reddetmeden, hiçbir şeyi seçmeden ve hiçbir şeyi küçümsemeden" yönelmeye çağırıyordu.[5] Pre-Rafaelitler bu talimatı harfiyen yerine getirdiler; açık havada resim yaptılar ve yaprakları, suyu ve kumaşı neredeyse botanik bir kesinlikle yeniden ürettiler.[4][5]
Tuvalleri, canlı, mücevher benzeri renkleri, yoğun simgeselliği ve sıkıca denetlenen fırça işçiliğiyle tanınır; bu, kısmen pigmentlere ışıltı kazandırmak için ıslak beyaz bir zemin üzerine boyayarak elde ediliyordu.[2][4] İlk konular ağırlıklı olarak diniydi, ancak grup yelpazesini kısa sürede edebiyat ve şiire — özellikle aşk ve ölüm temalarına — ve modern toplumsal sorunlara doğru genişletti.[4][2]
Kardeşliğin bir de edebi kolu vardı. Ocak ile 1850 baharı arasında, William Michael Rossetti'nin editörlüğünde, dört sayı süren ve grubun fikirlerini ortaya koyan şiir ve denemeler taşıyan kısa ömürlü bir dergi olan The Germ'i yayımladı.[6]
İlk büyük kamuoyu fırtınası Millais'in üzerine koptu. Kutsal Aile'yi talaş ve kirle dolu, çalışan bir marangoz atölyesinde gösteren Christ in the House of His Parents (1849-50) adlı eseri, 1850'de Royal Academy'de sergilendiğinde yerden yere vuruldu.[7] Eleştirmenler eserin idealize edilmemiş gerçekçiliğinden dehşete kapıldı ve Charles Dickens, genç İsa'yı "eğri boyunlu, hıçkıran, kızıl saçlı, geceliği içinde bir oğlan" diye tanımlayıp resmin çirkinliğini mahkûm ederek saldırının başını çekti.[7] Tartışma, o güne dek el ayak çekmiş olan Kardeşliği namlı hale getirdi ve eserlerini sanatta gerçekçilik üzerine daha geniş tartışmanın bir kıvılcımına dönüştürdü.[7]
İki yıl sonra Millais, bugün belki de tüm Pre-Rafaelit imgelerinin en ünlüsünü üretti. Shakespeare'in Hamlet'teki boğulan kahramanını betimleyen Ophelia (1851-52), akımın yöntemini cisimleştirir.[8] Millais, nehir kıyısı sahnesini Surrey'deki Hogsmill Nehri kenarında aylar boyunca doğadan çizdi, ardından su dolu bir küvette yatan Elizabeth Siddal'in modellik ettiği figürü ekledi.[8] 1852'deki ilk gösteriminde resim karışık eleştiriler aldı — The Times'taki bir eleştirmen, sanatçının Ophelia'yı "otlarla kaplı bir hendeğe" daldırdığından yakındı — yine de bugün Kardeşliğin bir başyapıtı olarak kabul edilir.[8]
Kuruculardan Hunt, Kardeşliğin asıl amaçlarına ve titiz gözlemi dinsel ile ahlaki anlamla kaynaştırmasına en sadık kalan kişi oldu.[9] The Awakening Conscience (1853) adlı eseri, sevgilisinin kucağından doğrulan, dışarıdaki ışığa bakarken ansızın bir vicdan sancısıyla sarsılan, geçinmesi sağlanan bir kadını gösterir; yoğun ayrıntılı odadaki neredeyse her nesne — bir kuşla oynayan bir kedi, sökülmekte olan bir duvar halısı, atılmış bir eldiven — simgesel bir ağırlık taşır.[10][9]
Hunt resmi, en ünlü dinsel eseri olan The Light of the World (1851-54) için dünyevi bir eşlikçi olarak tasarladı; bu eserde İsa bir fener tutar ve Hunt'a göre "inatla kapanmış zihni" temsil eden, otlarla kaplı, kolu olmayan bir kapıyı çalar.[15][11] Her ikisi de 1854'te Royal Academy'de sergilendi ve Ruskin yeniden onların ciddiyetini kamuoyu önünde savundu.[15][10]
Ruskin'in destekçiliği akımın ayakta kalması için belirleyici oldu. 1851'de, düşmanca eleştiriler genç ressamları gömmekle tehdit ettiğinde, The Times'a eleştirileri çürüten iki mektup yazdı ve kısa süre sonra Pre-Raphaelitism başlıklı bir broşür yayımlayarak Hunt, Millais ve çevrelerine yönelik neredeyse on yıllık kamusal desteğini başlattı.[5] Onların hakikate ve ayrıntıya olan bağlılığında, İngiliz sanatının "yeni ve soylu bir okulunu" kurma fırsatını gördü.[5]
Ne var ki özgün Kardeşlik kısa ömürlü oldu. 1853'e gelindiğinde fiilen dağılmıştı; o yıl Millais, daha geleneksel ve ticari açıdan başarılı bir kariyere yönelirken, grubun isyan ettiği kurum olan Royal Academy'ye associate seçildi.[1][12] Yaklaşık 1860'tan sonra üslubu daha geniş ve özgür bir hal aldı; sonraki yılları ona yerleşik düzenin onurlandırmalarını getirdi: 1885'te bir baronetlik ve 1896'da, aynı yıl ölümünden kısa süre önce, Royal Academy başkanlığına seçilmek.[12]
Kurucu Kardeşlik ancak beş yıl sürmüş olsa da, Pre-Rafaelitizm'in kendisi güçlü bir ikinci evreye girdi. Rossetti 1856 dolaylarında iki genç hayranıyla, Edward Burne-Jones ve William Morris ile tanıştı ve birlikte akımı katı doğalcılıktan uzaklaştırarak; mit, romans ve idealize edilmiş güzellik etrafında dönen, düş benzeri bir ortaçağcılığa yönelttiler.[1][13] Rossetti'nin sonraki resimleri — aralarında Elizabeth Siddal'e bir anma olan Beata Beatrix (yak. 1864-70) ve Jane Morris'in modellik ettiği Proserpine (1874) — bu duyusal, simge yüklü üslubun özünü oluşturur.[13]
Bu ikinci dalga, Pre-Rafaelit fikirlerini resim çerçevesinin çok ötesine taşıdı. 1861'de Morris, ortakları arasında Rossetti ve Burne-Jones'un da bulunduğu bir dekoratif sanatlar firması kurdu; ressamların tasarım anlayışını duvar kâğıdına, kumaşlara ve mobilyaya aktararak Arts and Crafts hareketinin doğmasına yardımcı oldu.[14] Kardeşliğin yüzeye ve güzelliğe tapınması, güzelliğin kendisi için var olduğu inancıyla 1860'ların Estetik hareketini besledi; Burne-Jones'un uzatılmış, melankolik figürleri ile akımın genel düşsel havası ise Avrupa Sembolizmi'ne biçim verdi.[14][4]
Başlangıçta alayla karşılanan Pre-Rafaelitler, zamanla dönüştürücü olarak görülmeye başlandı. Tate, onların "Britanya'nın ilk modern sanatçıları" olup olmadığını sormaya kadar gitti ve Tate Britain ile Victoria and Albert Museum'dan Birmingham ile Manchester'a kadar müzeler bugün eserlerinin önemli koleksiyonlarını barındırıyor.[4][2] Yedi genç adamın bir Londra atölyesinde buluşmasından 175 yılı aşkın bir süre sonra, onların ışıltılı, yoğun ayrıntılı görüşü İngiliz sanatı tarihindeki en tanınabilir üsluplardan biri olmayı sürdürüyor.[4]
Henüz yorum yok — ilk sen ol.