1. Ana Sayfa
  2. Keşfet
  3. Abstract Expressionism: How New York Reinvented Modern Art
Abstract Expressionism: How New York Reinvented Modern Art
EditörlükArt

Soyut Dışavurumculuk: New York Modern Sanatı Nasıl Yeniden İcat Etti

Amerika'nın ilk küresel sanat akımının jestsel damlamaları, renk alanları ve Soğuk Savaş'taki yükselişi

CE
Caleido Editorial Team24 Ekim 202610 dk okuma0 görüntülenme

Savaş Sonrası New York'ta Doğan Bir Akım

Soyut Dışavurumculuk, 1940'lar ve 1950'lerde Amerikan resminde baskın avangart akımdı ve New York'u uluslararası modern sanatın ön saflarına taşıyan ilk akımdı.[1] İkinci Dünya Savaşı'nın ardından ortaya çıkan akım, küresel etki kazanan ilk Amerikan avangardı olarak yaygın biçimde tanımlanır: New York, Paris'in on dokuzuncu yüzyıldan beri üstlendiği bir rolü devralarak dünyanın modern sanat merkezi haline geldi.[2]

Akımın bir manifestosu yoktu. Adı dışarıdan geldi: eleştirmen Robert Coates, ressam ve öğretmen Hans Hofmann'ın zengin renkli tuvallerini tanımlamak için 1946'da The New Yorker'da „Soyut Dışavurumculuk" ifadesini kullandı.[1] Terimin kendisi daha eskiydi. İlk kez 1919'da Almanya'da, Der Sturm dergisinde, Alman Dışavurumculuğuna gönderme yapılarak ortaya çıkmıştı; 1929'da ise Museum of Modern Art'ın kurucu müdürü Alfred H. Barr, Jr., terimi Wassily Kandinsky'nin eserleri için kullandı.[3] Kısa süre sonra iki eleştirmen yeni Amerikan resmine dair birbirine rakip yorumlar ortaya koydu. Harold Rosenberg ona „eylem resmi" adını verdi ve tuvali „eylemde bulunulacak bir arena" olarak tanımladı; Clement Greenberg ise düzlüğü ve giderek daha saf bir soyutlamayı öne çıkardı.[3]

Avrupa Mirası

Savaş sırasında Manhattan'da birçok etki bir araya geldi. Max Ernst ve André Masson gibi Gerçeküstücüler New York'a mülteci olarak geldi ve Peggy Guggenheim'ın 1942'de açılan Art of This Century galerisi, bu Avrupalı sürgünleri yükselen Amerikalılarla yan yana sergileyerek genç ressamlara erken bir görünürlük kazandırdı.[2] Tate'e göre Soyut Dışavurumcular, sanatın bilinçdışından gelmesi gerektiği fikrini Gerçeküstücülerden, otomatizm pratiğini ise Joan Miró'dan aldılar: bilinçli denetimi atlayarak bilinçdışı dürtüyü serbest bırakan çizim ya da resim.[4]

Ressamlar Lower Manhattan'ın birkaç sokak bloğu içinde yaşayıp çalışıyordu. Jackson Pollock'un stüdyosu East 8th Street'te, Willem de Kooning'inki ise East 10th'daydı ve çağdaşlarının çoğu The Club'da ve Cedar Tavern'de gece geç saatlere kadar tartışıyordu.[1] Tek bir mahalledeki bu yoğunlaşma, akıma diğer adını, New York Okulu'nu kazandırdı.[1]

Ressamların Ortak Yönleri — ve Nerede Ayrıldıkları

Soyut Dışavurumcular birbirinden çok farklı üsluplarda çalıştılar, ancak kişisel inancı ve derin insani değerleri ifade eden, çoğu zaman çok büyük tuvaller üzerinde cesur jestsel soyutlamaya başvuran bir soyut sanata bağlılıkta birleşiyorlardı.[1] Bu resimlerin çoğu, önünde duran izleyiciyi kuşatacak kadar büyüktü.

Sanat tarihçileri akımı genellikle iki eğilime ayırır. Jestsel soyutlamada, ya da eylem resminde, sanatçılar „tuvallerine dışavurumcu fırça darbeleriyle saldırdılar" ve böylece bedenin hareketinin izini bıraktılar.[4] Renk Alanı resmi ise „izleyicide düşünsel ya da meditatif bir tepki uyandırmayı amaçlayan" geniş renk alanları kullandı.[4] Tate, önde gelen jestsel ressamlar olarak Pollock ile de Kooning'i, önde gelen Renk Alanı ressamları olarak da Mark Rothko, Barnett Newman ve Clyfford Still'i anar.[4]

Jackson Pollock ve Damlatma

Cody, Wyoming'de doğan Jackson Pollock (1912–1956), sonradan eylem resmi olarak adlandırılacak akımın önde gelen temsilcilerinden biriydi.[5] 1940'ların sonunda şövaleyi bıraktı. Long Island'daki Springs'te bulunan stüdyosunda, gerilmemiş tuvali yere serdi ve üzerine çubuklardan ve sertleşmiş fırçalardan sıvı ev boyası döktü, savurdu ve damlattı.[6] Söylediğine göre „dört taraftan" çalışmak, kendini „resme daha yakın, onun daha çok bir parçası" hissetmesini sağlıyordu.[6]

1950'de üç anıtsal damlatma tuvali yaptı: One: Number 31, 1950, Autumn Rhythm (Number 30) ve Number 32, 1950.[6] Yağlıboya ve emayeyle yapılan One: Number 31, 1950, 1968'de Museum of Modern Art tarafından satın alındı ve bunların en büyük ve en ünlüleri arasında yer alır.[6] Metropolitan Museum of Art, Autumn Rhythm'i 1957'de satın aldı.[15] 1950 yazında fotoğrafçı Hans Namuth, Pollock'u çalışırken fotoğrafladı; bu fotoğraflar, ressamın saf, kinetik bir enerji kaynağı olarak kamuoyundaki imajını pekiştirmede büyük rol oynadı.[6] Pollock 1956'da, kırk dört yaşındayken East Hampton yakınlarında bir araba kazasında öldü.[5]

Mark Rothko ve Renk Alanı

Pollock jestin peşinden giderken, Mark Rothko (1903–1970) rengin peşinden gitti. Rus İmparatorluğu'na bağlı Dvinsk'te (bugünkü Daugavpils, Letonya) doğan Rothko, çocukken Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti ve 1913'te Ellis Island üzerinden geldi.[7] Yaklaşık 1949'dan ölümüne kadar en çok tanındığı eserleri üretti: üst üste yerleştirilmiş, yumuşak kenarlı, ışıltılı renk dikdörtgenlerinden oluşan, manevi olanı ve trajik olanı hissettirmeyi amaçlayan büyük tuvaller.[7] Rengi tek ifade aracı olarak kullanması, Renk Alanı resminin tanımlanmasına katkıda bulundu.[7]

Doruk noktasındaki eseri, Houston'daki Rothko Şapeli oldu. 1964'te koleksiyoncular John ve Dominique de Menil, mezhepler üstü bir şapel için resimler sipariş etti ve Rothko, koyu bir parıltıyla yanan bordo, kahverengi ve siyahların hâkim olduğu on dört büyük tuval üretti.[7] 1970'te öldü; şapel 1971'de açıldı.[7]

Barnett Newman, Renk Alanı fikrini en yalın noktasına taşıdı. Vir Heroicus Sublimis (1950–51) adlı eseri, yalnızca Newman'ın „zip" adını verdiği beş ince dikey şeritle bölünen geniş bir kırmızı yüzeydir.[8] Newman, izleyicinin yaklaşık sekize on sekiz fitlik bu yüzeyin yakınında durmasını ve onun içine çekilmesini amaçlıyordu. Sanat tarihçisi Robert Rosenblum daha sonra bu tür resimleri, „soyut yüce" adını verdiği bir savaş sonrası soyutlama damarına yerleştirdi.[8]

Willem de Kooning ve Figürün Geri Dönüşü

Willem de Kooning (1904–1997) akıma başka bir yoldan geldi. Rotterdam'da doğdu, Rotterdam Akademisi'nde güzel sanatlar ve ticari sanat eğitimi aldı, ardından bir gemiye kaçak yolcu olarak binip 1926'da Amerika Birleşik Devletleri'ne yasadışı yoldan girdi ve New York'a yerleşti.[9] O ve Pollock, Soyut Dışavurumculukla en yakından ilişkilendirilen ressamlardır.[9]

De Kooning'in Excavation (1950) adlı eseri, kayan düzlemlerden ve açık konturlardan oluşan yoğun bir kafes olup, 1951'de Art Institute of Chicago'da Logan Madalyası'nı kazandı ve o müzenin koleksiyonunun bir köşe taşı olmayı sürdürüyor.[10] Aynı dönemde, meslektaşları saf soyutlamaya bağlıyken, o insan bedenine geri döndü ve onu dönemin geniş fırça darbeleriyle resmetti. 1950 ile 1952 arasında, bugün Museum of Modern Art'ta bulunan Woman I'i yaptı; bu eser, vahşi, cepheden kadın figürlerinden oluşan uzun ve tartışmalı bir dizinin ilkiydi.[11] De Kooning'in deyişiyle, „Et, yağlıboyanın icat edilme nedenidir."[11]

Lee Krasner ve Akımın Göz Ardı Edilen Kurucuları

Soyut Dışavurumcu çevre uzun süre bir erkek kardeşliği olarak hatırlandı, ama kadınlar en başından beri bu çevrenin parçasıydı. Lee Krasner (1908–1984) Cooper Union ve National Academy of Design'da eğitim aldı, ardından 1937'den itibaren Hans Hofmann'ın yanında çalışarak eserlerinin büyük bölümünün temelinde yatan Kübizm derslerini özümsedi.[12] 1940'lara gelindiğinde, de Kooning ve Rothko'yu da kapsayan bir çevreyle New York Okulu'nun yerleşik bir üyesiydi.[12]

Krasner 1945'te Pollock'la evlendi ve Pollock'un şöhreti uzun süre onunkini gölgede bıraktı.[12] 1940'ların sonunda, çift Springs'e taşındıktan sonra, Little Images dizisini yaptı: birçok akademisyenin İbrani yazısının yeniden işlenişi olarak okuduğu, sabit bir anlama direnen özel bir işaretler dili oluşturan, yoğun biçimde işlenmiş işaret ızgaraları.[13] Pollock'un 1956'daki ölümünden sonra resimleri büyüdü ve daha açıkça jestsel bir hal aldı.[12] 1984'teki ölümünün ardından Museum of Modern Art eserlerinin ölüm sonrası bir retrospektifini düzenledi ve eleştirmen Robert Hughes onu „Soyut Dışavurumculuğun Cesaret Ana'sı" olarak nitelendirdi.[12]

Miras: Sanat, İktidar ve Soğuk Savaş

Akımın devasa ölçeği ve rengi ile jesti başlı başına konu olarak ele alışı, sonraki soyutlamayı besledi; akım ayrıca New York'u Batı sanat dünyasının kalıcı bir merkezi olarak yerleştirdi.[2] Amerikan resmi artık yol göstericiyi Atlantik'in ötesinde aramıyordu; dünyanın geri kalanının izlediği koşulları kendisi belirliyordu.[2] Başlıca eserlerin çoğu bugün Met, Museum of Modern Art, Whitney ve Art Institute of Chicago gibi Amerikan müzelerinde sergileniyor.

Yurt dışındaki bu başarının tartışmalı bir geçmişi var. Tarihçi Frances Stonor Saunders, The Cultural Cold War adlı kitabında, Amerikan kurumlarının ve istihbarat kuruluşlarının 1950'lerde Soyut Dışavurumculuğu, bireyciliğini Sovyetler Birliği'nin devlet eliyle dayatılan Sosyalist Gerçekçiliğinin karşısına koyarak, Batı özgürlüğünün kanıtı olarak yurt dışında nasıl tanıttığını belgeledi.[14] Daha önce sanat tarihçisi Eva Cockcroft, 1974 tarihli bir Artforum yazısında, akımın bir „Soğuk Savaş silahı" işlevi gördüğünü, savunucularının siyasetten uzak görünen bir sanatı kültürel diplomasi aracı olarak kullandığını ileri sürmüştü.[14] [1]: Museum of Modern Art, "Abstract Expressionism." [2]: EBSCO Research Starters, "Abstract Expressionism (art)." [3]: Wikipedia, "Abstract expressionism" — term history (Der Sturm 1919; Barr 1929) and the Rosenberg/Greenberg critical debate. [4]: Tate, "Abstract Expressionism" (art term). [5]: Encyclopædia Britannica, "Jackson Pollock." [6]: Wikipedia, "One: Number 31, 1950." [7]: Encyclopædia Britannica, "Mark Rothko." [8]: Museum of Modern Art, "Barnett Newman, Vir Heroicus Sublimis." [9]: Museum of Modern Art, "Willem de Kooning, Woman I" (biography). [10]: Art Institute of Chicago, "Excavation." [11]: Museum of Modern Art, "Willem de Kooning, Woman I." [12]: Tate, "Lee Krasner 1908–1984." [13]: Wikipedia, "Lee Krasner" — Little Images series. [14]: Frances Stonor Saunders, The Cultural Cold War: The CIA and the World of Arts and Letters (1999); Eva Cockcroft, "Abstract Expressionism, Weapon of the Cold War," Artforum (1974). [15]: Metropolitan Museum of Art, "Jackson Pollock, Autumn Rhythm (Number 30)."

References

  1. 1.Abstract Expressionism. Museum of Modern Art ↗
  2. 2.Abstract Expressionism (art). EBSCO Research Starters ↗
  3. 3.Abstract expressionism. Wikipedia ↗
  4. 4.Abstract Expressionism (art term). Tate ↗
  5. 5.Jackson Pollock | Biography, Art, Paintings, Style, Death, & Facts. Encyclopædia Britannica ↗
  6. 6.One: Number 31, 1950. Wikipedia ↗
  7. 7.Mark Rothko | Paintings, Birthplace, & Abstract Expressionism. Encyclopædia Britannica ↗
  8. 8.Barnett Newman. Vir Heroicus Sublimis. 1950–51. Museum of Modern Art ↗
  9. 9.Willem de Kooning. Woman I. 1950–52 (artist biography). Museum of Modern Art ↗
  10. 10.Excavation. Art Institute of Chicago ↗
  11. 11.Willem de Kooning. Woman I. 1950–52. Museum of Modern Art ↗
  12. 12.Lee Krasner 1908–1984. Tate ↗
  13. 13.Lee Krasner — Little Images series. Wikipedia ↗
  14. 14.Frances Stonor Saunders; Eva Cockcroft. The Cultural Cold War: The CIA and the World of Arts and Letters (1999); and Eva Cockcroft, "Abstract Expressionism, Weapon of the Cold War," Artforum (1974). The New Press / Artforum, 1999 ↗
  15. 15.Jackson Pollock — Autumn Rhythm (Number 30), 1950. Metropolitan Museum of Art ↗
abstractarthistory
Tartışma0 yorum

Tartışmaya katılmak için giriş yap.

Henüz yorum yok — ilk sen ol.

caleido

sürüm 1.0.368

Discord'a katılomelasHakkımızdaŞehirlerGizlilik PolitikasıHizmet ŞartlarıVeri SilmeYardım
© 2026 Caleido