1. Ana Sayfa
  2. Keşfet
  3. Post-Impressionism: The Generation That Reinvented Painting
Post-Impressionism: The Generation That Reinvented Painting
EditörlükArt

Post-Empresyonizm: Resmi Yeniden İcat Eden Kuşak

Dört huzursuz ressam, geçici izlenimlerden yüz çevirerek yapıya, duyguya ve simgeye nasıl yöneldi — ve modern sanatın temellerini nasıl attı

CE
Caleido Editorial Team17 Haziran 202610 dk okuma0 görüntülenme

Sonradan Adlandırılan Bir Akım

Post-Empresyonizm, sanat tarihinin büyük geriye dönük etiketlerinden biridir: üyeleri kendilerine asla „Post-Empresyonistler“ demeyen ve çoğu durumda birlikte hiç çalışmamış bir akımı tanımlar. Terim, ilk kez 1906 dolaylarında kullanan ve ardından 1910'da Londra'nın Grafton Galleries'inde Manet and the Post-Impressionists sergisini düzenleyerek ünlü kılan İngiliz ressam ve eleştirmen Roger Fry tarafından ortaya atıldı.[1][2] Fry, Empresyonizm'in ardından ortaya çıkan cüretkâr, zorlu Fransız sanatına bir ad bulmak istiyordu; bilinçli olarak belirsiz bırakılan „Post-Empresyonizm“ — kelime anlamıyla Empresyonizm'den sonra gelen sanat — yerleşip kaldı.[3]

Bir dönem olarak Post-Empresyonizm genellikle 1886'dan yaklaşık 1905'e kadar tarihlenir: sekizinci ve son Empresyonist sergiden Fovizm'in doğuşuna kadar.[3][4] Ağırlıklı olarak Fransız bir olguydu ve onu tek bir üslup olarak değil, ortak bir soruna verilmiş bağımsız yanıtların bir takımyıldızı olarak anlamak en iyisidir.[3]

Empresyonizm'in Sorunu

Empresyonistler — Claude Monet, Camille Pissarro, Pierre-Auguste Renoir ve çevreleri — 1870'lerde stüdyoyu açık havaya bırakıp doğal ışığın ve rengin geçici etkilerinin peşinden koşarak resimde devrim yapmışlardı. 1880'lerin ortalarına gelindiğinde, daha genç bir ressam kuşağı bu başarıya hayrandı ama sınırlarını hissetmeye başlamıştı. Empresyonistlerin canlı rengini, kalın boyasını ve gündelik yaşam sahnelerini kullanmayı sürdürdüler, ancak akımın konu bayağılığı ve yapı kaybı olarak gördükleri şeyi reddettiler.[3][4]

Empresyonistler geçip giden anın optik bir izlenimini kaydetmeye çalışırken, Post-Empresyonistler resmin soyut nitelikler, simgesel içerik ve sanatçının duygusunu taşımasını istiyorlardı.[3][4] Geometrik biçimi vurgulamaya, biçimi anlatımsal etki için bozmaya ve doğal olmayan ya da keyfî renk kullanmaya daha yatkındılar.[4] Sonuç tek bir okul değil, dört çok farklı mizaç tarafından izlenen dört kökten farklı yoldu.

Paul Cézanne: Yüzeyin Altındaki Yapı

Eğer tek bir figür akımın eksenini oluşturuyorsa, o da çoğu zaman Post-Empresyonizm'in babası olarak anılan Paul Cézanne'dir (1839–1906).[3] Memleketi Provence'ta büyük ölçüde yalnız çalışan Cézanne, Empresyonizm'e bir omurga kazandırmayı kendine görev edindi. Onu 1896'da ziyaret eden ressam Maurice Denis'e göre Cézanne, „Empresyonizm'den müzelerin sanatı gibi sağlam ve kalıcı bir şey“ yapmak istiyordu.[5]

Bunu, tuvali inşa edilmiş bir renk mimarisi olarak ele alarak başardı. Cézanne, nesneleri titreşen ışıkta eritmek yerine onları boya lekelerinden inşa etti ve altta yatan geometrilerine indirgedi; aynı motifleri — bir masadaki elmalar, bir manzaradaki yıkananlar ve hepsinden öte onlarca kez betimlediği Mont Sainte-Victoire dağı — kalıcılık arayışıyla tekrar tekrar resmetti.[6] Büyük Yıkananlar gibi geç dönem başyapıtları, doğanın bu çözümleyici yeniden inşasını soyutlamanın eşiğine kadar ileri taşıdı.[6]

O deney sismik nitelikte çıktı. Pablo Picasso Cézanne'ı „hepimizin babası“ olarak nitelendirdi ve yaklaşık 1907'den itibaren Picasso ile Georges Braque, nesneleri kayan geometrik yüzeylere parçalayan Kübizm'i geliştirirken onun yapıtından beslendiler.[6] Henri Matisse de ona derin bir borç olduğunu kabul etti.[6] Cézanne, genel kanıya göre, on dokuzuncu yüzyıl ile modern sanat arasındaki köprülerden biridir.

Georges Seurat: Optik Kurallarıyla Resmetmek

Georges Seurat (1859–1891), Cézanne'ın sezgisel inşasının tam tersi yönü tuttu: bilime yöneldi.[7] Çağının renk kuramını inceleyen Seurat, saf, karıştırılmamış pigmentten oluşan minik noktaları yan yana yerleştirmenin, izleyicinin gözünün bunları önceden karıştırılmış boyanın verebileceğinden daha aydınlık tonlarda optik olarak birleştirmesini sağlayacağı sonucuna vardı.[4][8] Teknik Puantilizm olarak tanındı — Seurat'nın kendisi Divizyonizm terimini yeğliyordu — ve Yeni-Empresyonizm'in türev akımını başlattı.[8]

Manifestosu, 1884 ile 1886 arasında resmedilen, Parislilerin Seine'deki bir adada keyif çattığı uçsuz bucaksız, titizlikle noktalanmış bir sahne olan A Sunday on La Grande Jatte idi.[8][9] İlk kez 1886'daki sekizinci ve son Empresyonist sergide gösterilen yapıt, Empresyonist kendiliğindenliğe yeni, bilinçli ve yöntemli bir alternatif ilan etti; rastlantısal jesti, optik incelemesine dayanan ölçülü bir teknikle değiştirdi.[8][10] Seurat 1891'de bir hastalıktan, henüz otuz bir yaşındayken öldü, ama disiplinli yöntemi Paul Signac'tan genç Henri Matisse'e kadar ressamları etkiledi ve hatta Vincent van Gogh'un hayranlığını kazandı.[7][10]

Vincent van Gogh: Duygu Olarak Renk

Vincent van Gogh (1853–1890), Post-Empresyonizm'in yeni özgürlüklerini ham duyguya kanalize etti. Resme geç gelen ve neredeyse yalnızca on yıl çalışan, büyük ölçüde kendi kendini yetiştirmiş bir Hollandalı olan o, kısa Empresyonist fırça darbesini, dünyaya verdiği duygu yüklü tepkiyi aktarmak için, Empresyonist parlaklığın bile ötesinde abartılmış kıvrımlı, canlı renk çizgilerine dönüştürdü.[4] Fransa'nın güneyinde olağanüstü bir yapıt seli üretti — ayçiçekleri, buğday tarlaları, portreler ve girdaplı gece gökyüzleri.[11]

En ünlü tablosu The Starry Night, Haziran 1889'da Saint-Rémy'deki Saint-Paul-de-Mausole tımarhanesinde gönüllü hasta olarak bulunduğu sırada yapıldı ve gece gökyüzünü sadık bir kayıt olarak değil, çalkantılı, anlatımsal bir görüm olarak betimler.[11] Museum of Modern Art'a göre, o imgeyi yaratırken Van Gogh „modern resmin atmosfer, ifade, simge ve duyguyu yeni bir biçimde benimseyişini muştuladı“.[11]

Van Gogh yaşamı boyunca neredeyse hiçbir şey satmadı ve bir Paris sanat taciri olan kardeşi Theo'nun maddi desteğine bağımlıydı; ona, aynı zamanda sanatsal hedeflerinin bir manifestosu işlevi gören, günümüze ulaşan yüzlerce mektupla seslendi.[12] 1890'da, otuz yedi yaşında işlediği intihar, onu daha sonra tarihin en çok takdir edilen ressamlarından biri yapacak olan tanınmadan önce geldi. Rengi doğrudan, anlatımsal kullanımı, yirminci yüzyıl Dışavurumculuğu için bir temel oldu.[3]

Paul Gauguin: Simge, Düzlük ve Cennet Arayışı

Paul Gauguin (1848–1903) bir başka yolu daha izledi — gözlemlenen gerçeklikten uzaklaşıp imgeleme, belleğe ve simgeye doğru. Tam zamanlı sanata yönelen eski bir borsa simsarı olan Gauguin, Bretanya'daki Pont-Aven sanatçı kolonisinde çalıştı; burada, Émile Bernard ile birlikte, koyu çevre çizgileriyle sınırlanmış cüretkâr renk düzlemleri üzerine kurulu bir üslup geliştirdi.[13] Bu birbiriyle ilişkili yaklaşımlar Kluazonizm ve Sentetizm olarak adlandırıldı; ikincisi adını, Gauguin'in bir konunun görünüşünü, ona verdiği duygusal tepkiyi ve çizgi, biçim ile rengin soyut gereklerini sentezleme amacından alır.[13]

1888 tarihli tuvali Vaazdan Sonra Görüm (Yakup'un Melekle Güreşi) yeni özgürlüğü örnekler: dua eden Bretonyalı kadınlar ve onların hayalini kurduğu İncil'deki mücadele, düz, gerçeküstü bir vermiyon alanın önüne yerleştirilmiştir.[13] Huzursuz ve süreğen para sıkıntısı içindeki Gauguin, sonunda bozulmamış, „ilkel“ bir konu arayışıyla Avrupa'yı bırakıp Tahiti'ye gitti — sonraki akademik çalışmaların sömürgeci varsayımları ışığında eleştirel olarak irdelediği bir arayış.[14] Orada, yaşamın döngüsü üzerine fikirlerinin özeti olarak gördüğü, görkemli renkli, esrarengiz bir tefekkür olan devasa vasiyeti Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going?'i (1897–98) resmetti.[14] Gauguin'in düzleştirilmiş biçimleri ve simgesel rengi, doğrudan Nabiler'i, Sembolizm'i ve nihayetinde soyutlamayı besledi.[3]

1910'un Şoku ve Kalıcı Bir Miras

Roger Fry, 1910 ve 1912'deki iki Grafton Galleries sergisini düzenlediğinde, önde gelen dört Post-Empresyonist'in dördü de ölmüştü, yine de yapıtları İngiliz halkına skandal ölçüde modern göründü.[1][15] Sergiler izleyicileri Cézanne, Van Gogh, Gauguin, Seurat, Matisse ve Picasso ile tanıştırdı ve Britanya'da modernist çağı ateşlemeye yardımcı oldu; romancı Virginia Woolf daha sonra „1910 Aralık'ında ya da o sıralarda insan karakteri değişti“ diye espri yapacaktı.[2][15]

O ölçüsüz etki, akımın en gerçek ölçütüdür. Sıkı sıkıya bağımsız üsluplarıyla Post-Empresyonistler, ardından gelen kuşakları — Nabiler'i, Fovistler'i, Alman Dışavurumcuları'nı ve Amerikalı modernistleri — çarpıcı biçimde etkilediler ve yirminci yüzyıl sanatının başlıca akımları onlara kadar geri izlenir.[4] Cézanne'ın geometrisi Kübizm'e açıldı; Van Gogh'un anlatımsal rengi Dışavurumculuğa; Seurat'nın optik deneyleri soyutlamanın saf renk ve biçime duyduğu ilgiye; Gauguin'in simgesel düzlüğü ise Sembolizm'e ve ötesine.[3][4] Resmi, görünür dünyayı yalnızca kaydetme yükümlülüğünden kurtaran Post-Empresyonizm, sanatın modern yüzyılını olanaklı kıldı.

[1]: Tate, "Post-Impressionism — Art Term," https://www.tate.org.uk/art/art-terms/p/post-impressionism [2]: Wikipedia, "Roger Fry," https://en.wikipedia.org/wiki/Roger_Fry [3]: Wikipedia, "Post-Impressionism," https://en.wikipedia.org/wiki/Post-Impressionism [4]: The Metropolitan Museum of Art, "Post-Impressionism," https://www.metmuseum.org/essays/post-impressionism [5]: Wikipedia, "Maurice Denis," https://en.wikipedia.org/wiki/Maurice_Denis [6]: Wikipedia, "Paul Cézanne," https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_C%C3%A9zanne [7]: National Galleries of Scotland, "Georges Seurat," https://www.nationalgalleries.org/art-and-artists/artists/georges-seurat [8]: Wikipedia, "A Sunday Afternoon on the Island of La Grande Jatte," https://en.wikipedia.org/wiki/A_Sunday_Afternoon_on_the_Island_of_La_Grande_Jatte [9]: The Art Institute of Chicago, "A Sunday on La Grande Jatte — 1884," https://www.artic.edu/artworks/27992/a-sunday-on-la-grande-jatte-1884 [10]: The Metropolitan Museum of Art, "Georges Seurat (1859–1891) and Neo-Impressionism," https://www.metmuseum.org/essays/georges-seurat-1859-1891-and-neo-impressionism [11]: The Museum of Modern Art, "Vincent van Gogh. The Starry Night. 1889," https://www.moma.org/collection/works/79802 [12]: Van Gogh Museum, "Van Gogh's Letters," https://www.vangoghmuseum.nl/en/art-and-stories/stories/all-stories/van-goghs-letters [13]: The Art Story, "Cloisonnism and Synthetism Movement Overview," https://www.theartstory.org/movement/cloisonnism-and-synthetism/ [14]: Smarthistory, "Paul Gauguin, Where do we come from? What are we? Where are we going?," https://smarthistory.org/gauguin-where-do-we-come-from-what-are-we-where-are-we-going/ [15]: The Frick Collection, "The Second 'Second Post-Impressionist Show'," https://www.frick.org/blogs/chief_librarian/second_second_post-impressionist_show

References

  1. 1.Post-Impressionism — Art Term. Tate ↗
  2. 2.Roger Fry. Wikipedia ↗
  3. 3.Post-Impressionism. Wikipedia ↗
  4. 4.Post-Impressionism (Heilbrunn Timeline of Art History essay). The Metropolitan Museum of Art ↗
  5. 5.Maurice Denis. Wikipedia ↗
  6. 6.Paul Cézanne. Wikipedia ↗
  7. 7.Georges Seurat. National Galleries of Scotland ↗
  8. 8.A Sunday Afternoon on the Island of La Grande Jatte. Wikipedia ↗
  9. 9.A Sunday on La Grande Jatte — 1884. The Art Institute of Chicago ↗
  10. 10.Georges Seurat (1859–1891) and Neo-Impressionism. The Metropolitan Museum of Art ↗
  11. 11.Vincent van Gogh. The Starry Night. Saint Rémy, June 1889. The Museum of Modern Art ↗
  12. 12.Van Gogh's Letters. Van Gogh Museum ↗
  13. 13.Cloisonnism and Synthetism Movement Overview. The Art Story ↗
  14. 14.Paul Gauguin, Where do we come from? What are we? Where are we going?. Smarthistory ↗
  15. 15.The Second 'Second Post-Impressionist Show'. The Frick Collection ↗
postarthistory
Tartışma0 yorum

Tartışmaya katılmak için giriş yap.

Henüz yorum yok — ilk sen ol.

caleido

sürüm 1.0.371

Discord'a katılomelasHakkımızdaŞehirlerGizlilik PolitikasıHizmet ŞartlarıVeri SilmeYardım
© 2026 Caleido